تفسير احسن الحديث (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٥

شرحها

يَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ مصداق پيدا نمىكند . در سوره توبه / 5 آمد : . . . فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ خُذُوهُمْ وَ احْصُرُوهُمْ وَ اقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِنْ تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ . . . توبه و بازگشت به اسلام و نماز خواندن و زكات دادن مشروح فَإِنِ انْتَهَوْا در اين آيه است .

خلاصه آيه آنست تا وقتى كه شرك از بين نرفته و دين توحيد جاى آن را نگرفته با مشركان بجنگيد مگر آنكه اسلام آورند در اين صورت فقط راه بر ظالمان باز است ، مراد از ظالمان ظاهرا آنانى هستند كه اسلام نياورده‌اند . براى روشن شدن هر چه بيشتر ، اوائل سورهء توبه و آيهء 55 تا 61 سورهء انفال ديده شود .

194 - الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ .

چهار ماه از ماه‌هاى عربى را چنان كه در سورهء توبه خواهد آمد ماه حرام گويند و آنها عبارتند از : رجب ، ذو القعده ذو الحجه و محرم ، در اين چهار ماه جنگ حرام است و آنها ماه صلح و صفا و مسالمت مىباشند اگر دو گروه با هم در جنگ باشند لازم است در اين چهار ماه جنگ را قطع كنند ، در سورهء توبه در اين زمينه توضيح بيشترى داده خواهد شد .

مردم جاهليت اين چهار ماه را محترم دانسته و جنگ را در آن قطع مىكردند اسلام نيز آن را تصويب نمود . در اين آيه روشن شده كه ماه محرم در مقابل محرم است ، يعنى اگر خصم به احترام ماه ، دست از جنگ كشيد شما نيز چنين كنيد و اگر او احترام ماه را مراعات نكرد و شمشير كشيد شما هم شمشير بكشيد ، سپس به طور كلّى فرموده : وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ يعنى تمام محترمها داراى قصاصند ، مال و جان و شرافت انسان محترم است مگر آنكه اسلام احترام آن را لغو كند ، اگر كسى ، كسى را بكشد يا زخمى بزند يا مال او را تلف كند