تفسير احسن الحديث (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٥

شرح‌ها

تحصيل حاصل نيست . به آيهء بعدى توجه شود .

7 - صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ به حكم وَ أَنِ اعْبُدُونِي هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ ( يس / 60 ) صراط مستقيم همان زندگى با توحيد است يعنى مرا بندگى كنيد كه راه راست همين است ، ولى منظور از آن در اينجا صراط بخصوصى است يعنى صراط پيامبران و صديقين و شهداء يعنى بالاترين درجهء هدايت .

توضيح اينكه : مراد از صراط مستقيم در آيه صراط و راه كسانى است كه مورد نعمت خدا واقع شده‌اند و آنها به حكم : مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ . . . ( نساء / 69 ) « 1 » .

عبارتند از پيغمبران و صديقين و شهداء اعمال ، بنا بر اين ، منظور از اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ هدايت ابتدايى نيست تا تحصيل حاصل شود ، بلكه درجهء اعلاى آن است كه هنوز به آن نرسيده‌ايم .

اگر گويند : انبياء و صديقين و امامان در موقع گفتن اين كلمه چه مىخواهند آنها كه به اين مرتبه رسيده‌اند ؟

گوئيم : درجات صراط مستقيم نسبت به همه متفاوت است ، آنها هم مرتبهء بالاتر از آنچه دارند مىخواهند .

و اگر بگوئيم : صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ با صراط مستقيم در آيهء سابق فرقى ندارد ، بلكه فقط بيان آنست ، در اين صورت مراد از : اهْدِنَا الصِّراطَ ادامهء هدايت است يعنى ما را لحظه به لحظه هدايت كن كه عبارت اخراى مستدام بودن است ، از امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه نقل شده كه معناى آن « ثبتنا » است يعنى ما را در راه هدايت ثابت فرما « 2 » .

( 1 ) - ايضا أُولئِكَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ مِنْ ذُرِّيَّةِ آدَمَ مريم / 58 . ( 2 ) - جوامع الجامع « روى عن امير المؤمنين ( ع ) ان معناه ثبتنا » .