تفسير احسن الحديث (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٩
شرحها
صحيح مىباشند ، مراد از « ايمان » نماز است زيرا نماز رمز ايمان و معرف آن مىباشد ، در اينجا سبب در جاى مسبب قرار گرفته است ، به عبارت ديگر : اين جملات جواب كسانى است كه گفتند : حالا كه قبله عوض شد تكليف اعمال گذشته چيست ؟ فرق ميان رأفت و رحمت در « كلمهها » گذشت .
144 - قَدْ نَرى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها .
پيداست كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله چشم به آسمان دوخته منتظر فرمان تحويل قبله بوده است ، لا بد از آن جهت كه دانسته بود عنقريب دستور آن خواهد رسيد ، و مىخواست زودتر به كعبه كه رمز دين اعتدال است رو كند . بعد از وعدهء تحويل قبله بلا فاصله دستور مىدهد فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ يعنى تو رو به طرف مسجد الحرام كن و در هر كجاى دنيا بوديد به وقت نماز رو به سوى آن كنيد .
وَ إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ اين جمله حاكى است كه اهل كتاب در كتابهاى خود خوانده بودند كه پيغمبر آينده قبله را عوض خواهد كرد ، در مجمع البيان و كشاف آمده است : در بشارت پيامبران آنها آمده بود كه از صفات پيامبر آينده نماز خواندن به دو قبله است . لذا از مخالفت بر حذر داشته كه : وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ .
145 - وَ لَئِنْ أَتَيْتَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ بِكُلِّ آيَةٍ ما تَبِعُوا قِبْلَتَكَ وَ ما أَنْتَ بِتابِعٍ قِبْلَتَهُمْ وَ ما بَعْضُهُمْ بِتابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍ .
يعنى در اثر لجاجتى كه دارند هر كارى كه بكنى قبلهء تو را به رسميت نخواهند شناخت و نيز يهود بر قبله نصارى و بالعكس تسليم نخواهند شد ، اى پيامبر تو هم ابدا نمىتوانى تابع آنها شوى ، كعبه ، قبله هميشگى تو است .
وَ لَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْواءَهُمْ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّكَ إِذاً لَمِنَ الظَّالِمِينَ .