تفسير احسن الحديث (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٤

شرحها

وَلَدَ اللَّهُ . . . صافات / 151 و 152 ) و مثل : وَ خَرَقُوا لَهُ بَنِينَ وَ بَناتٍ بِغَيْرِ عِلْمٍ . . .

أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَ لَمْ تَكُنْ لَهُ صاحِبَةٌ . . . انعام / 100 و مثل : فَاسْتَفْتِهِمْ أَ لِرَبِّكَ الْبَناتُ وَ لَهُمُ الْبَنُونَ . . . وَ جَعَلُوا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الْجِنَّةِ نَسَباً . . . صافات / 149 و مثل :

وَ جَعَلُوا لَهُ مِنْ عِبادِهِ جُزْءاً زخرف / 15 .

عنوان دوم اتخاذ ولد است كه خدا براى خود بعضى از مخلوقات را فرزند اخذ كرده . به نظر مىآيد : منظور از اين گفتار آن بوده كه فرزند خدا نوعى دخالت در امور جهان دارد و خدا را در اداره امور يارى مىكند مثلا در اول سورهء زمر پس از ردّ اينكه بت‌ها شفيع نيستند و كارى نتوانند ، فرموده : لَوْ أَرادَ اللَّهُ أَنْ يَتَّخِذَ وَلَداً لَاصْطَفى مِمَّا يَخْلُقُ ما يَشاءُ و يا اينكه فرموده : قالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَداً سُبْحانَهُ هُوَ الْغَنِيُّ يونس / 68 وَ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ اسراء / 111 بىنياز بودن و شريك نداشتن او را مىرساند كه اتخاذ ولد را نوعى همكارى در ادارهء جهان مىدانستند .

منظور از آيهء مورد تفسير ظاهرا اتخاذ ولد است نه زائيدن خدا و لفظ كُلٌّ لَهُ قانِتُونَ ذيل آيه مؤيد اين سخن است آن وقت آيا منظور از وَ قالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّهِ . . . توبه / 30 همان اتخاذ ولد است يا اينكه عزير زاده خداست ؟

آخر آيه كه اين سخن را نظير قول مشركان دانسته است شق اول را تأييد مىكند رجوع شود به همان آيه .

سُبْحانَهُ بَلْ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ كُلٌّ لَهُ قانِتُونَ يعنى خدا از اتخاذ ولد منزه است هر چه در آسمانها و زمين هست از آن اوست و همه به او پيوسته مطيع مىباشند ديگر چه احتياج به اتخاذ ولد و مدد خواهى از او را دارد ؟ ! ! 117 - بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ إِذا قَضى أَمْراً فَإِنَّما يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ