تفسير احسن الحديث (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٩٣
شرحها
آرى : فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ .
95 - وَ لَنْ يَتَمَنَّوْهُ أَبَداً بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ولى آنها هرگز چنين آرزويى نخواهند كرد بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ مىفهماند كه ممكن است اينها در زبان بگويند : اى كاش مىمرديم ولى در اثر كارهايى كه كردهاند و مىدانند گناهكار و مستحق عقوبت هستند چنين آرزويى نخواهند كرد .
و گرنه براى مردن تلاش مىكردند حال آنكه به زندگى از همه حتى از بت پرستان نيز حريصتر مىباشد . اين مطلب در ( سورهء جمعه آيهء 6 ) نيز آمده است وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ .
96 - وَ لَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلى حَياةٍ وَ مِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا اين آيه دليل « و لن يتمنوه » در آيهء سابق است « من الذين » عطف است بر « الناس » يعنى نه تنها مرگ را آرزو نمىكنند بلكه حريصترين مردم و حريصتر از مشركان ، به زندگى دنيا هستند ، گويند : نكره آمدن « حياة » براى تحقير است و شايد براى نوعيت باشد يعنى حياتى كه خود آرزو مىكنند .
يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ تكميل حريصتر بودن است كه هر يكى دوست دارد اى كاش هزار سال عمر كند و آن ظاهرا كنايه از كثرت فزون از حد است وَ ما هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مِنَ الْعَذابِ أَنْ يُعَمَّرَ وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ به نظر مىآيد « هو » راجع است به « احدهم » و جملهء « ان يعمر » فاعل « مزحزح » مىباشد . يعنى كسى از آنها را عمرش از عذاب خدا كنار نمىكند كه خدا به آنچه مىكنند داناست .