تفسير احسن الحديث (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٩٢

شرحها

را در « بيت ئيل » ديگرى را در « دان » نصب كرد و مردم را به عبادت آنها دعوت نمود ، هاكس در قاموس خود ذيل لفظ « گوساله » اين مطلب را آورده است يعنى : عبادت گوساله دليل عدم ايمان به تورات است .

93 - وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اسْمَعُوا .

جواب سوم است از اينكه گفتند : فقط به تورات ايمان مىآوريم ، اين آيه در گذشته توضيح داده شد : يعنى اگر به تورات ايمان داريد چرا كوه بالاى سرتان برداشته شد ؟ ! خُذُوا ما آتَيْناكُمْ . دستورى است كه بعد از بالا رفتن كوه داده شد ، مراد از قالُوا سَمِعْنا وَ عَصَيْنا مخالفت عملى است نه اينكه چنين چيزى را به زبان گفته‌اند . المنار مىگويد اين تعبير و تجوّز در عرب مشهور است .

جملهء : وَ أُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ كنايه از آنست كه : محبت گوساله در دل آنها جاى گرفته است قُلْ بِئْسَما يَأْمُرُكُمْ بِهِ إِيمانُكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ يعنى : اگر ايمان به تورات چنين دستورها داده است آن وقت ايمانتان به شما بد فرمانى داده است . ناگفته نماند : اينها كه گفته شد تكرار نيست بلكه اشارهء مختصرى به گذشته است كه شما مىگوئيد : به تورات ايمان داريم پس چرا چنين كرده‌ايد ؟ ! ! 94 - قُلْ إِنْ كانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْآخِرَةُ عِنْدَ اللَّهِ خالِصَةً مِنْ دُونِ النَّاسِ مىگفتند : نعمتهاى آخرت مخصوص ما است ، مىگفتند : فقط يهود داخل بهشت مىشود وَ قالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كانَ هُوداً . . . بقره / 111 اين يك ادعاى باطل و نسبت تبعيض در كار خدا بود ، قرآن در جواب مىفرمايد : اگر راست مىگوئيد پس آرزوى مرگ كنيد و شايق به مرگ باشيد تا به نعيم آخرت برسيد ، انسان چون چنين يقينى داشته باشد بايد در رسيدن به آن تلاش كند