تفسير احسن الحديث (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٨١

شرحها

آنست كه جامعه در نظر قرآن به حكم يك پيكر است قتل و تبعيد ديگران به حكم تبعيد و قتل خويشتن است ، مانند : فَإِذا دَخَلْتُمْ بُيُوتاً فَسَلِّمُوا عَلى أَنْفُسِكُمْ نور / 61 كه مراد از « انفس » صاحبان خانه است .

ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَ أَنْتُمْ تَشْهَدُونَ يعنى اين پيمان را پذيرفتيد و به آن اعتراف نموديد و بر آن گواهى مىداديد . جملهء « انتم تشهدون » ظاهرا تأكيد و عبارت اخرى « اقررتم » است اين آيه همه‌اش خطاب به يهودان زمان نزول قرآن است به اعتبار اسلاف و گذشتگانشان .

85 - ثُمَّ أَنْتُمْ هؤُلاءِ تَقْتُلُونَ أَنْفُسَكُمْ وَ تُخْرِجُونَ فَرِيقاً مِنْكُمْ مِنْ دِيارِهِمْ تَظاهَرُونَ عَلَيْهِمْ بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ . . .

معلوم مىشود كه ميان يهود جنگهايى اتفاق مىافتاده كه در آن يكديگر را به ناحق مىكشته و بعضى را از ديارشان بيرون كرده و اموال و منازلشان را به غارت مىبرده‌اند و همهء اين جنگها روى اغراض دنيوى بوده است .

در اطراف مدينه دو قبيلهء معروف به نام بنى نضير و بنى قريظه سكونت داشتند يهود بنى نضير با قبيلهء « اوس » و يهود بنى قريظه با قبيله « خزرج » هم پيمان بودند چون ميان اوس و خزرج جنگ در مىگرفت يهود به يارى هم پيمانان خويش مىشتافتند كار به قتل و غارت و اسير گرفتن و بيرون راندن مىكشيد . و پس از جنگ هر كه از يهود اسير شده بود براى وى فديه جمع كرده و در مقابل پول آزادش مىكردند چنان كه در مجمع البيان و تفسير بيضاوى نقل شده است .

ولى ظاهرا خطاب و پيمان عمومى است يعنى به يهود دستور بود كه خون كسى را بىجهت نريزند و مال كسى را غارت نكنند و كسى را از ديارش نرانند خواه از يهود باشد يا از غير يهود نه اينكه يهود فقط دربارهء يهود اينكارها را نكنند اما دربارهء ديگران بكنند . قرآن فرمايد : كَتَبْنا عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً مائده / 21 .