تفسير احسن الحديث (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٥٠

شرحها

63 - وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّورَ خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اذْكُرُوا ما فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ .

اين آيه در سورهء اعراف / 171 بدين صورت آمده است : وَ إِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُ ظُلَّةٌ وَ ظَنُّوا أَنَّهُ واقِعٌ بِهِمْ خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اذْكُرُوا ما فِيهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ و نيز در آيهء 93 بقره ، و در سورهء نساء آيهء 154 آمده : وَ رَفَعْنا فَوْقَهُمُ الطُّورَ بِمِيثاقِهِمْ . . . .

نتق در آيهء دوم به معنى كندن از ريشه و به قولى به معنى بلند كردن است ، ظاهرا نبايد شك كرد كه اين هم از معجزات موسى عليه السّلام بوده است ، خداوند بقدرت خويش كوه را بالا برده گويى سايبان است و گمان كرده‌اند كه به سرشان خواهد افتاد .

طبرسى رحمة اللَّه عليه از ابو زيد نقل مىكند : آن در وقتى بود كه موسى از طور برگشت و الواح تورات را آورد و فرمود : من تورات و حلال و حرام را به شما آورده‌ام بدان عمل كنيد . گفتند : چه كسى از تو خواهد پذيرفت ؟ خداوند به وسيلهء ملائكه كوه را بالاى سر آنها نگاه داشت ، موسى فرمود : اگر قبول نكنيد كوه بر سر شما خواهد افتاد ، در نتيجه تورات را گرفته و به خدا سجده كردند .

لفظ خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ دلالت دارد كه : اين اعجاز فقط براى آن بوده كه تورات را محكم و جدى گرفته و عمل كنند كلمهء « بميثاقهم » در آيهء اخير در جاى « خذوا . . . » آمده يعنى : بلند كردن كوه براى پيمان گرفتن بود تا به تورات عمل كنند ، از كلمهء نَتَقْنَا الْجَبَلَ مىشود فهميد كه كندن كوه به وسيلهء زلزله بوده است .

نمىشود گفت : بنى اسرائيل با ديدن اين جريان مسلوب الاختيار شده و قبول كرده‌اند و آن منافى تكليف است زيرا ظهور آيه مىرساند : آن براى