تفسير احسن الحديث (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٣٣

شفاعت :

عَلَى الْعَرْشِ ما لَكُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا شَفِيعٍ أَ فَلا تَتَذَكَّرُونَ سجده / 4 بقرينهء صدر و ذيل آيه ، منظور شفاعت طبيعى است يعنى : جور كردن اسباب و مسببات و علل و معلولات از جانب خداست و خدا خودش در اين كارها واسطه و مدبر است و در آيهء : إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ ما مِنْ شَفِيعٍ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِذْنِهِ ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ . . . يونس / 3 ظاهرا مراد از شفيع وسائل مادّى است از قبيل آفتاب ، ماه ، ابر ، زمين ، كه واسطه در رساندن رحمت خدا به خلق مىباشند ، مخصوصا با در نظر گرفتن اينكه :

كفار به شفاعت و واسطه بودن بتان در امور زندگى عقيده داشتند و اين گونه آيات آنها را رد كرده است .

2 - دستهء دوم آياتى است كه بعضى از آنها اصل شفاعت و بعضى اثر آن را نفى مىكنند مثل : لا بَيْعٌ فِيهِ وَ لا خُلَّةٌ وَ لا شَفاعَةٌ . . . بقره / 254 كه اصل شفاعت را نفى مىكند يعنى : در روز قيامت نه معامله هست و نه دوستى و نه شفاعت .

و مثل : لا يُقْبَلُ مِنْها شَفاعَةٌ وَ لا يُؤْخَذُ مِنْها عَدْلٌ بقره / 48 و نيز ! وَ لا يُقْبَلُ مِنْها عَدْلٌ وَ لا تَنْفَعُها شَفاعَةٌ . . . بقره / 123 ايضا فَما تَنْفَعُهُمْ شَفاعَةُ الشَّافِعِينَ مدثر / 48 كه راجع به نفى اثر شفاعتند يعنى : از اين آيات معلوم مىشود : شفاعت هست ولى فائده ندارد ، آيهء اخير حاكى است كه فقط به عدهء مذكور در آيهء نفع ندارد اما راجع به ديگران نافع خواهد بود .

3 - دستهء سوم آياتى هستند كه وجود شفاعت و مؤثر بودن آن را اثبات مىكنند به شرط اذن خدا ، مثل : يَوْمَئِذٍ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ طه / 109 وَ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ عِنْدَهُ إِلَّا لِمَنْ أَذِنَ لَهُ . . . سبأ / 23 وَ لا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الشَّفاعَةَ إِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ زخرف / 86 وَ لا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى انبياء / 28 وَ كَمْ مِنْ مَلَكٍ فِي السَّماواتِ لا تُغْنِي شَفاعَتُهُمْ شَيْئاً إِلَّا مِنْ بَعْدِ أَنْ يَأْذَنَ اللَّهُ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَرْضى نجم / 26 .