تفسير احسن الحديث (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٣٠

شرحها

الصَّاعِقَةُ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ .

خواستن ديدار خدا و روبرو شدن با خدا در اين آيه و آيهء 153 سورهء نساء نقل شده ، با اين فرق كه در سورهء نساء كلمهء « بظلمهم » آمده است فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ معلوم نيست كه همهء بنى اسرائيل چنين تقاضايى از موسى عليه السّلام كرده باشند ، ظاهرا يك جمعى چنين خواسته‌اند و از جملهء وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ چنين معلوم مىشود كه تقاضا كنندگان پيش چشم ديگران در اثر صاعقه سوخته‌اند .

در تورات سفر اعداد باب 16 در ماجراى طغيان قورح و داتان بر موسى عليه السّلام نقل شده كه زمين جمعى را بلعيد و آتشى از جانب خدا آمد ، دويست و پنجاه نفر را سوزانيد ، شايد مراد قرآن همانها باشد و شورشيان از جمله گفته‌اند : تا خدا را آشكار نه بينيم به تو ايمان نياوريم .

آتشى كه تورات مىگويد همان صاعقه‌اى است كه قرآن فرموده است .

در سورهء اعراف آمده : وَ اخْتارَ مُوسى قَوْمَهُ سَبْعِينَ رَجُلًا لِمِيقاتِنا فَلَمَّا أَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُمْ مِنْ قَبْلُ وَ إِيَّايَ اعراف / 155 به نظر بعضى اين هفتاد نفر بودند كه ديدار خدا را خواستند تا گرفتار لرزهء صاعقه شدند ولى از آيهء چنين فهميده نمىشود ، به قولى اين هفتاد نفر با موسى براى اعتذار از گوساله‌پرستى به طور آمده بودند و اللَّه العالم .

56 - ثُمَّ بَعَثْناكُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ .

ظهور اين جمله آنست كه آنها در اثر صاعقه مرده و سپس به اذن خدا زنده گشته‌اند ، اين از قدرت خدا بعيد نيست كه قلوب از كار افتادهء آنها را باز به حركت آورده و زنده‌شان كند ، احتمال ضعيف هست كه آنها بيهوش شده سپس به هوش آمده‌اند و از آن « بعث بعد الموت » تعبير شده است . بعضىها بعث را كثرت نسل باقى مانده‌ها گرفته‌اند ولى بر خلاف ظاهر است ، حمل بر اعجاز اشكالى ندارد كه از موسى عليه السّلام اينكارها بسيار ديده شده بود .