پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٥٣

سورهء مبارك مائده

لا يَأْلُونَكُمْ خَبالًا وَدُّوا ما عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضاءُ مِنْ أَفْواهِهِمْ وَ ما تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ . « 1 » و شايد كسى گويد : زيان نصارى بر مسلمانان بيش از يهود است ، گوييم : اين براى قدرت آنان است و ضعف طوائف ديگر و اگر يهود يا مشركان آن قدرت داشتند كه نصارى دارند ، بيش از آنان در آزار مسلمانان مىكوشيدند ، چنان‌كه مىبينيم در بسيارى از بلاد مسلمانان كه خود نصارى متصدّى امر حكومتند ، بر مسلمانان آن اندازه سخت‌گيرى نيست كه ملاحده و بىدينان را بر حكومت مىگمارند ، اگرچه اين ملاحده از نسل مسلمانان باشند . « 2 »

ذلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمانِكُمْ . « 3 »

مؤلف : و در زكات رواست كه پيش از آنكه واجب شود ، بدهند و در كفّاره روا نيست .

علّامه شعرانى : در زكات بر خلاف قاعده مستثنا است فقط در ماه دوازدهم كه هنوز سال تمام نشده ؛ زكات انعام و غلّات را پيش از وجوب بدهند و در ساير واجبات شرعيّه پيش از سبب كافى نيست . « 4 »

وَ احْفَظُوا أَيْمانَكُمْ . « 5 »

علّامه شعرانى : روى زرارة عن الصادق عليه السّلام : « كلّ ما كان لك منفعة في دين أو دنيا فلا حنث عليك » و هذا بظاهره ينافي ما رواه عبد الرحمن بن ابى عبد اللّه عنه عليه السّلام :

« الكفّارة في الذي يحلف على المتاع أن لا يبيعه و لا يشتريه ثمّ يبدوله فيكفر عن يمينه »


( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 118 . ( 2 ) . روح الجنان ، ج 4 ، ص 303 . ( 3 ) . مائده ( 5 ) آيهء 89 . ( 4 ) . روح الجنان ، ج 4 ، ص 320 . ( 5 ) . مائده ( 5 ) آيهء 89 .