پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٧

سورهء مبارك مائده

حيوان آمده است . و خداى تعالى بسيار حكم عامّ در سياقت احكام خاصّ آورده است و اين نوعى بلاغت است . در اين آيت هم كه ابتداى آن در حكم ذبايح است و حيوان و آخر آن هم راجع به آن ، نبايد الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ را منحصر به حكم حلّيت چهارپايان كرد به دليل آن‌كه وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً هم مخصوص به آن نيست . « 1 »

الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ . « 2 »

مؤلف : و در بعضى اخبار آن است [ كه ] اين روز آدينه بود .

علّامه شعرانى : چون غرّه محرّم سال يازدهم هجرى بر حسب زيجات روز شنبه بود ، بر فرض آنكه ذى الحجّه تامّ باشد ، عيد غدير خم يكشنبه و اگر ناقص باشد ، دوشنبه بوده است و بايد دانست كه حساب تقويم و تاريخ از آن روز منظّم و صحيح است و پيش از آن منظّم نيست و اينكه گويند : محرم سال اول هجرت پنج‌شنبه 19 ژوئيه و صد و بيست روز پس از نوروز بود ، بر فرض آن است كه عرب نسىء را حساب نكنند ، امّا با حساب نسىء - يعنى سيزده ماه گرفتن بعضى سنوات - چنان‌كه حساب كرده‌ايم ، اوّل هجرت هم در آغاز بهار بوده است . « 3 »

وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً . « 4 »

مؤلف : بعضى مفسّران گفتند : مراد به دين طاعت است اينجا ، و درست آن است كه ملّت است .

علّامه شعرانى : يعنى شريعت و دين ، هم به معنى اطاعت آيد و هم به معنى

( 1 ) . روح الجنان ، ج 4 ، ص 106 . ( 2 ) . مائده ( 5 ) آيهء 3 . ( 3 ) . روح الجنان ، ج 4 ، ص 106 . ( 4 ) . مائده ( 5 ) آيهء 3 .