پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٣٦

سورهء مبارك آل عمران

منفكّ از حادثه نيست ، حادث است و محدّث را ناچار است از محدثى كه احداث آن كند و موجدى كه ايجاد آن نمايد . پس وجود و حدوث اين هردو دالّ است بر آنكه آنها را محدثى و قادرى است .

رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا . « 1 »

مؤلف : گويند : بار خدايا ، اين به باطل نيافريدى .

علّامه شعرانى : باطل ، كار عبث و بىفائده است و اگر جهان منحصر باشد به اين‌كه مىبينيم ، خلقت بيهوده خواهد بود با آنكه عقل شهادت مىدهد واجب الوجود حكيم چيزى را عبث نيافريند . « 2 »

رَبَّنا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ . « 3 »

مؤلف : و اصحاب وعيد به اين آيه تمسّك كردند و گفتند : مؤمنان مخزى نباشند .

علّامه شعرانى : اصحاب وعيد گويند : آن‌كه گناه كبيره كند ، كافر است ؛ چون به جهنّم مىرود و مؤمن به جهنّم نمىرود . و جواب آن است كه مؤمن به جهنّم مىرود ، امّا مخلّد نمىشود . « 4 »

فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ . « 5 »

مؤلف : مجاهد گفت : سبب نزول آيه آن بود كه امّ سلمه ( رحمة اللّه عليها ) گفت :

يا رسول اللّه ! ما در قرآن ذكر مردان مىشنويم در هجرت و جهاد و ذكر زنان چيزى نيست ! خداى تعالى اين آيه فرستاد : أَنِّي لا أُضِيعُ . . . . خداى تعالى ايشان را

( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 191 . ( 2 ) . روح الجنان ، ج 3 ، ص 287 . ( 3 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 192 . ( 4 ) . روح الجنان ، ج 3 ، ص 287 . ( 5 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 195 .