تفسير شريف البلابل القلاقل (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٨
و من السورة التى يذكر فيها الانعام .
وَ لا رَطْبٍ وَ لا يابِسٍ ؛
يعنى : جميع اجسام .
و تفسير « رطب و يابس » ، از آن جهت باجسام كرديم كه رطب و يابس در عالم اجسامست . « 1 »
إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ ؛
يعنى : در لوح المحفوظ پيذا و روشن است ، تا ملائكه مقرب بر آن اطلاع مىيابند ، و نيز تا بندگان بدانند كه اعمال را مىشمرند تا ايشانرا بدان جزا دهند . « 2 »
و گفته‌اند : « كِتابٍ » ، مجازيست از حفظ . و « إِلَّا فِي كِتابٍ » مع « إِلَّا يَعْلَمُها » « 3 » استثناست بعد از استثنا ، چنانك شاعر گويذ :
ما بالمدينة دار غير واحدة * دار الخليفة الا دار مروان
« 4 » يعنى : در شهر هيچ خانهء نيست كه الّا از آن خليفه و از آن مروان . « 5 »
و قرا خوانده‌اند : « و لا حبّة و لا رطب و لا يابس » بالرفع . و چون چنين بوذ ، آنچه بعد از « إِلَّا » باشذ ، خبر مبتدا باشذ . « 6 »
- كعب الاحبار بميان نياورده الدر المنثور 3 / 15 . ( 1 ) - التبيان 4 / 167 ، مجمع البيان 2 / 311 . ( 2 ) - التبيان 4 / 168 ، مجمع البيان 2 / 311 ، رازى 4 / 444 ما بهذا المعنى . ( 3 ) - اصل نسخه : « الّا ليعلمها » ( 4 ) - اصل نسخه : دار مروانا . ( 5 ) - اين بيت را شيخ طوسى در تبيان ذيل آيهء بقره / 150 ، در بحث مشابهى بعنوان شاهد آورده است . تبيان 2 / 27 . ( 6 ) - التبيان 4 / 167 ، بيضاوى 1 / 304 .