تفسير شريف البلابل القلاقل (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٧
و من السورة التى يذكر فيها الانعام .
وَ الْبَحْرِ :
و همچنين ميدانذ آنچه در درياهاست ، از حيوان و جواهر .
و گفته : « برّ » بيابانها است ، و « بحر » ديهها . « 1 »
وَ ما تَسْقُطُ مِنْ وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُها :
و هيچ ورقى بر درخت ثابت و ساقط نيست ، الّا خذاى - تعالى - ميداند ، استوار و افتاذه .
و گفته‌اند : يعنى خذاي - عزّ و جلّ - مىداند كه ورقى بر درخت چند بگردذ [ 46 - پ ] تا به زمين افتذ . « 2 »
كعب الاحبار گويذ : بر روى زمين هيچ درختى نيست ، الّا خذاى - تعالى - دو ملك بر آن موكل كرده است . هر ورقى كه از آن درخت فرومىافتذ ، ملكى مىنويسذ . و هر ورقى كه بيرون مىآيذ ، ملك ديگر مىنويسذ . او را گفتند :
گياه داخل اين بحث نيست ؟ اين آيت برخواند . « 3 »
وَ لا حَبَّةٍ فِي ظُلُماتِ الْأَرْضِ :
و هيچ دانهء در زير زمين هفتم نيست ،
و گفته‌اند : بر روى زمين . « 4 »
( 1 ) - التبيان 4 / 168 ، مجمع البيان 2 / 311 ، قال مجاهد : البر القفار . و البحر كل قرية فيها ماء . رازى 4 / 442 . ( 2 ) - مجمع البيان 2 / 311 ، رازى 4 / 442 . ( 3 ) - الدر المنثور 3 / 15 . عن كعب ، قال : ما من شجرة و لا موضع إبرة إلّا و ملك موكل بها يرفع علم ذلك الى الله تعالى فان ملائكة السماء اكثر من عدد التراب . تفسير طبرى 11 / 404 رقم 13308 ، چنين مضمونى را با مختصرى اختلاف ، از عبد الله بن حارث نقل كرده است . ( 4 ) - چنين روايتى را سيوطى در الدرّ المنثور از ابن عباس نقل كرده ، ولى حرفى از