تفسير شريف البلابل القلاقل (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٦

و من السورة التى يذكر فيها الانعام .

لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ ؛

يعنى : عذاب و رزق فرونفرستذ إلّا خذاى - عزّ و جلّ .

و گفته‌اند : « مَفاتِحُ الْغَيْبِ » امورى است كه به آن بر غايب استدلال كنند ، تا حقيقت آن معلوم شوذ . « 1 » چنانك چون امام در قراة نماز سهو كند ، و تو دانى او را آيتى از آن خبر كنى ، گويى :

« فتحت على الامام » ؛ يعنى : بگشاذم بر امام .

و از رسول - صلى الله عليه و آله و سلم - روايت كرده‌اند :

« مفاتح الغيب خمس . ثمّ تلا : ان الله عنده علم الساعة - الآية » ؛

يعنى : رسول فرموذ : مفاتح غيب پنج است . پس اين آيت بخواند :

« إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ تا آخر » . « 2 »

و « مفاتح » ، جمع « مفتح » است . « 3 » و « مفتح » ، آن بوذ كه چيزى به آن بگشايند .

و « غيب » ، آن بود كه از نظر خلق پوشيده بوذ .

وَ يَعْلَمُ ما فِي الْبَرِّ :

و خذاى - تعالى - ميداند آنچه در بيابانها و كوهها و در مسكن خلقست ، از نبات و دوابّ .

( 1 ) - التبيان 4 / 167 . ( 2 ) - التبيان 4 / 167 ، به روايت ابن عمر از پيامبر . و طبرى ، آن را بعنوان قول ابن عباس آورده است ( تفسير طبرى 11 / 402 رقم 13307 ) . آيهء مورد اشاره ، آيهء آخر سورهء لقمان است . ( لقمان / 31 ) ، ابو الفتوح رازى 4 / 442 . ( 3 ) - تفسير طبرى 11 / 401 . مجمع 2 / 311 ، رازى 4 / 442 ، بيضاوى 1 / 304 .