تفسير روان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٧٥
شكيباى ، رمزرستگارى
دولت‌هاى كفر آن عصر و همهء اعصار تشكيل دهند .
در اين باره خطاب به مؤمنان مىفرمايد : سوگند مىخورم كه شما در آيندهء تاريخ در مورد اموال و نفوستان آزمايش خواهيد شد . دربارهء اموال به وسيلهء توجه تكاليف الهى به انفاقات واجب و مستحب و تلفات آسمانى و حوادث طبيعى ، و دربارهء جان‌ها به واسطهء تكليف به عبادات و غير آن خاصه به جهاد ابتدايى و دفاعى و امر به معروف و نهى از منكر و شهادت در راه حق و اسارت در جنگ و غيره و يا حوادث گوناگون طبيعى و مصائب جسمى و روحى .
« وَ لَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ وَ مِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذىً كَثِيراً »
يعنى : و نيز سوگند مىخورم كه شما مسلمين از آنها كه پيش از شما به آنان كتاب آسمانى داده شده مانند يهود و نصارا و از كسانى كه شرك ورزيدند ، اذيت و آزار فراوانى خواهيد شنيد . يعنى علاوه بر توطئه‌هاى عملى و جنگ‌ها و ضررهاى مالى و جانى ، اذيت‌هاى بىشمار خصمانه و اهانت‌آميز و توطئه‌خيز و تفرقه‌افكن خواهيد ديد و از القاى شبهات اعتقادى و اخلاقى و هر نوع سخنان انحرافى و گمراه كننده خواهيد شنيد كه به مرور زمان در كمّيّت و كيفيّت زيادتر خواهد شد .
« وَإِن تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ ذَ لِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ »
يعنى : و اگر شما در همهء اين حوادث و پيشامدها صبر ورزيد - در هر حادثه‌اى آثار صبر و شكيبايى متناسب آن را مرتب نماييد - و نيز اگر توأم با صبر ، تقوا هم پيشه كنيد و وظايف مربوطه را انجام دهيد ، پس سزاوار همين است ، زيرا كه آن از مهمّات امور است كه بايد انجام داد .
وَ إِذْ أَخَذَ اللّهُ ميثاقَ الَّذينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنّاسِ وَ لا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَراءَ ظُهُورِهِمْ وَ اشْتَرَوْا بِهِ ثَمَنًا قَليلًا فَبِئْسَ ما يَشْتَرُونَ ( 187 )
لغت و اعراب :
اذ متعلّق به « اذكر » مقدر است . وَثِقَ بالشىء - از باب حَسِب - : اعتماد كرد و مطمئن شد به آن . و ميثاق : عقد پيمان و قرارداد مؤكّد . نَبَذَ الشىءَ - از باب ضَرَب - : دور انداخت آن را به خاطر بىاهميت بودن آن . مرجع ضمير مفرد نبذوه « ميثاق » است و ممكن است « كتاب » باشد . اشترى :
خريد ، فروخت ( ضد ) ، به دست آورد . ثمن : بهاى بالفعل شىء يا بهاى بالقوّه يعنى چيزى كه صلاحيت بها بودن دارد . ما يشترون « ما » مصدريه و يا موصوله است .