تفسير روان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٥
بندگى شرط تقوا
يا أَيُّهَا النّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذي خَلَقَكُمْ وَ الَّذينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ( 21 )
الَّذي جَعَلَ لَكُمُ اْلأَرْضَ فِراشًا وَ السَّماءَ بِناءً وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَراتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلا تَجْعَلُوا لِلّهِ أَنْدادًا وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ( 22 )
لغت و اعراب :
عبادت : نهايت خضوع . فراش : آنچه مىگسترند و بر روى آن راه مىروند و مىخوابند . لعلّكم متعلق است به اعبدوا يا به خلقكم . رزقاً يا مفعولٌ به است يا مفعولٌ له .
تفسير :
بندگى شرط تقوا
بندگى شرط تقوا
« يأَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُواْ رَبَّكُمُ الَّذِى خَلَقَكُمْ وَ الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ »
خطاب ارشادى است متوجه به همهء انسان‌ها اعم از حاضران وقت خطاب و غايبان ، و موجودين عصر خطاب و آيندگان تا انقراض نسل انسان . لكن نسبت به واجدين شرايط خطاب ، فعلى ، و نسبت به غير واجدين انشائى است ، و حكم اغلب خطابات اين كتاب چنين است . و معناى آيه اين است : اى مردم ، پروردگارى را كه شما و همهء پيشينيان شما را تا آدم و حوّا آفريده است پرستش كنيد و نهايت خضوع را در برابر او انجام دهيد . و لازمِ مطلب اينكه همهء فرامين او را از امر و نهى الزامى به نحو حتم ، و دستورات غير الزامى او را به نحو استحباب به‌جا آوريد .
« لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ »
يعنى : شايد در نفوس شما صفت و ملكهء تقوا تحقق يابد ، يا شايد در سلك متقين و جرگهء آنان درآييد . و اين سخن ، توصيه و دستور ارشادى است پس از آن كه حال متقين و كفار و منافقان را در نوزده آيه بيان نمود .
« الَّذِى جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشاً »
يعنى : بپرستيد خدايى را كه اين زمين پهناور ، يعنى مجموعهء مركب از خاك و آب و هواى محيط را براى شما فرشِ زير پا قرار داد ، كه خاك هموارش را با قدم و وسايل نقليهء خشكى ، و قلّه‌هاى سرسخت آن را به گونه‌اى ديگر ، و آب‌هاى انبوه آن را به وسيلهء كشتى ، و هوا و فضاى