تفسير روان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٧

انحرافات اهل كتاب و واكنش مسلمانان

عذاب نخواهد كرد جز به آن اندازه كه قَسَمش عملى شود ، يعنى قسمى كه خورده كه پيروان شيطان را جهنم ببرد .

معناى آيه اين است : و آنچه پيوسته به خدا و انبيا افترا مىبستند آنها را در دينشان فريب داده است .

« فَكَيْفَ إِذَا جَمَعْنهُمْ لِيَوْمٍ لَارَيْبَ فِيهِ »

يعنى : به ادعاهاى آنها دربارهء عالم آخرت نظر مكن ، بلكه تأمل كن كه حال آنها چگونه خواهد بود آن‌گاه كه آنها را براى روزى كه شكى در آن نيست گرد آوريم . يعنى اجزاى متلاشى شده در خاك و هضم شدهء آنها را به‌واسطهء نفخهء دومِ صور از لابه‌لاى خاك‌ها جمع كرده و به هم پيوسته ، اجساد دنيويشان را شكل دهيم و ارواح برزخى آنها را در آن وارد كنيم و به يك لحظه از قبرشان برانگيزيم ، و سپس به‌وسيلهء نفخهء سوم صور ، همه را در محكمهء عدل خود براى محاسبه گرد آوريم .

« وَ وُفّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ »

يعنى : و آن‌گاه خواهى ديد كه در آن محكمه به هر نفسى از انس و جن كه اينان نيز جزء آنها هستند پاداش يا كيفر همهء آنچه در دنيا به دست آورده‌اند از ايمان و كفر و طاعت و فسق به طور كامل داده شود ، يا تجسم كسب خود را بيابند . تجسّم عقايد كفرآميز آتشى است كه « تطّلع على الأفئدة » [ همزه ، 7 ] بر دل‌ها زبانه مىكشد . و تجسّم رذايل اخلاق حالاتى است غيرقابل توصيف در روح . و تبلور اعمال بدنى ، عذاب‌هاى گوناگون جهنم است كه از هرسو بر آدمى احاطه دارد .

« وَهُمْ لَايُظْلَمُونَ »

يعنى : و به آنها هرگز ستم نمىرود ، زيرا حرمانشان از رحمت و نعمت الهى به اختيار خود ، و عذابشان نتيجهء اعمالشان است و بيش از استحقاق هم تحميل نمىشود .

قُلِ اللّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلى كُلِ شَيْءٍ قَديرٌ ( 26 )

تُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ تُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ وَ تُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ تُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِ وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ ( 27 )