تفسير روان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٩
نقش تخريبى ربا
تفسير :
نقش تخريبى ربا
نقش تخريبى ربا
« يأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ذَرُوا مَا بَقِىَ مِنَ الرّبَوا إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ »
اين آيه خطاب به كسانى از مؤمنان است كه پس از تحريم ربا ، باز به گرفتن تتمهء آن از بدهكاران ادامه مىدادند . يعنى : اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد از خدا پروا كنيد و آنچه را از ربا در ذمّهء بدهكارانتان باقىمانده رها نماييد و مطالبه نكنيد اگر واقعاً به خدا ايمان داريد . و اين شرط ، شرط تأكيد حكم و اولويت مؤمنان به تقوا و ترك رباست نه شرط حرمت گرفتن ربا .
« فَإِن لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِّنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ »
يعنى : اگر چنين نكرديد و به گرفتن تتمهء ربا و يا به رباخوارى ادامه داديد پس بدانيد و مطمئن شويد به جنگى از جانب خدا و فرستادهء او . يعنى خدا و رسولش هر دو به شما اعلام جنگ مىكنند ، چرا كه شما به ارتكاب اين گناه بزرگ و ردّ حكم مؤكّد خدا به جنگ با او برخاسته‌ايد ، و با ردّ ابلاغ پيامبر او و تخلّف از حكم و ارشاد او بر ضد او قيام نموده‌ايد ، پس منتظر جنگ از جانب آنها باشيد ، جنگى عاجل به تشكيل دولت حقّه به منظور اجراى احكام الهى هر چند به كُشت و كشتار ، و يا جنگى آجل طبق ارادهء تكوينى او در دراز مدت به انفجار جامعهء فشار ديده عليه ستمكارانِ فشار آورنده .
« وَإِن تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَ لِكُمْ لَاتَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ »
يعنى : و اگر توبه كرديد ، حكم الهى به نحو قانون كلى دربارهء شما اين است كه مقدار اصل سرمايه از آنِ شماست ، آن را مطالبه كنيد و از مازاد آن صرف‌نظر نماييد ، كه در اين فرض نه ستم مىكنيد كه زيادتر گرفته باشيد ، و نه ستم مىبينيد كه سرمايه‌تان به شما نرسيده باشد .
وَ إِنْ كانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلى مَيْسَرَةٍ وَ أَنْ تَصَدَّقُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ( 280 )
وَ اتَّقُوا يَوْمًا تُرْجَعُونَ فيهِ إِلَى اللّهِ ثُمَّ تُوَفّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ ( 281 )
لغت و اعراب :
كان تامّه است يعنى « و ان وُجِد غريم ذوعسرة » . نظرة مصدر است به معناى تأخير و مهلت دادن ، و آن خبر است براى مبتداى محذوف يعنى « فالحكم نظرة » . ميسرة : سهولت و بىنيازى . أن تصدّقوا