تفسير روان (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٨٢
حليت حرام‌ها در اضطرار
تفسير :
حليت حرام‌ها در اضطرار
حليت حرام‌ها در اضطرار
« يأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا كُلُوا مِن طَيّبتِ مَا رَزَقْنكُمْ »
اين آيه با آيهء 168 از نظر محتوا و مفاد ، قريب المضمون است ، با اين فرق كه در آن‌جا مخاطب عام است ( همهء مردم‌اند ) و در اين‌جا خاص ( خصوص مؤمنان ) ، و مقيد شدن اباحهء عامّهء تصرفات به حلّيت و طيّب بودن در آن آيه به نحو تقييد است و در اين آيه به نحو توصيف ؛ و پس از حكم به اباحه در آن‌جا نهى از پيروى شيطان است و در اين‌جا امر به شكرگزارى . پس در اين آيه ، احترام خاصى براى مؤمنان مراعات شده است . مىفرمايد : اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، از روزىهاى پاكيزه‌اى كه به شما داده‌ايم بخوريد ، يعنى تصرف كنيد . مراد ، همهء نعمت‌هايى است كه در روى زمين براى بشر در تمام شئون زندگى او فراهم شده ، چنان كه در آيهء پيشين ( آيهء 168 ) اشاره شده است .
« وَ اشْكُرُواْ لِلَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ »
امر به شكر در اين‌جا ارشادى است ، و شرطيت عبادت براى شكر به عنوان تأييد و تشويق است ، يعنى : خدا را شكر گزاريد اگر واقعاً فقط او را مىپرستيد .
« إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنزِيرِ وَ مَآ أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ »
يعنى جز اين نيست كه خداوند چند چيز را بر شما حرام كرده است :
1 . مردار ، يعنى هر حيوانى كه بدون تذكيهء شرعى مرده باشد .
2 . خون ، خونى كه از رگ‌هاى حيوان بريزد چه هنگام كشتن يا غير آن .
3 . گوشت خوك ، كه از حيوانات نجس‌العين است .
4 . هر حيوانى كه در وقت تذكيه نام غير خدا بر آن برده شده باشد .
و مراد از « تذكيه » اعمّ است از بريدن سر حيوان ، نحر كردن آن و صيد نمودن آن . و مراد از ذكر نام غير خدا اعمّ است از اين‌كه به اسم بت‌هاى اهل شرك كشته شود مانند لات و عزّى و هُبَل ، يا به اسم فرشتگان يا برخى از ستارگان ، يا به اسم عُزَير يا مسيح ، يا به نام ساير مقدّسات . و در اين‌جا از ميته‌اى كه به‌واسطهء ترك نام خدا ميته شده هرچند نام چيز ديگرى بر آن برده نشده اسمى نيامده و اكتفا شده به آنچه در آيهء 121 انعام آمده است .
« فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَ لَاعَادٍ فَلَآ إِثْمَ عَلَيْهِ »
يعنى : پس اگر كسى مضطر و ناچار شود از خوردن يكى از محرَّمات ياد شده ، بر او گناهى در