تاريخ زندگانى امام صادق (ع) (فارسى) — الصفحة ٠.٨٦

چگونگى به قدرت رسيدن بنى عباس

خلاصه

حكومت هزار ماههء امويان همواره دستخوش فراز و نشيب بوده است . دوران حكومت بيست سالهء معاويه از خاندان سفيان و عبدالملك بن مروان از خاندان حكم ، در مقايسه با دورانهاى ديگر ، دوران اقتدار امويان بشمار مىرود . ولى خلفاى ديگر اين دودمان از نظر سياسى ، پيوسته دچار مشكل و مواجه با مخالفتها ، قيامها و شورشهاى مردمى بودند . دامنهء اين قيامها و شورشها در دوران حكومت مروان حمار ، آخرين خليفهء اموى به حدّى گسترش يافت كه اوضاع ، از كنترل خليفه بيرون رفت و سرانجام در سال 132 هجرى منجر به سقوط حكومت آنان شد .

سرنگونى حكومت امويان ، معلول عواملى چند بود كه مهمترين آنها عبارت است از :

1 - ضدّيت حكمرانان اموى با اسلام .

2 - تشديد عصبيتهاى قومى .

3 - فشارهاى سياسى و اقتصادى بر مردم .

4 - كشمكشهاى درون دستگاه خلافت .

با سقوط امويان ، بنى عباس بر مسند حكومت تكيه زدند . آغازگر حركت عباسيان براى به دست گرفتن قدرت ، ابوهاشم علوى بود . وى هستهء مركزى مبلغان و داعيان عليه حكومت امويان را تشكيل داد . پس از مرگ وى محمد بن على بن عبداللَّه بن عباس رهبرى تشكيلات مخفى مبلغان را بر عهده داشت . فرزندان او ، ابراهيم امام ، سفاح و منصور ، راه پدر را دنبال كردند . آنان از اوضاع نابسامان دوران مروان حمار و محبوبيّت خاندان پيامبر در ميان مردم بويژه خراسانيان ، بيشترين استفاده را كردند و با فرستادن ابومسلم به خراسان و ابوسلمه به عراق و پيروزيهاى پى در پى آنان ، توانستند خلافت را قبضه كنند .

پرسش

1 - فراز و نشيب حكومت امويان را به اختصار بيان كنيد .

2 - اوج نابسامانيهاى سياسى حكومت مروانيان چه زمانى و پس از چه رويدادهايى بود ؟

3 - عوامل سقوط حكومت امويان را برشماريد .

4 - چگونگى به حكومت رسيدن عباسيان را به اختصار ذكر كنيد .