تاريخ زندگانى امام صادق (ع) (فارسى) — الصفحة ٠.٢٢١
الف - مذاهب اسلامى
خود را زاهد و صوفى مىناميدند . « 1 »
اين گروه در راستاى اعتقادات باطل و ضدّ اسلامى خود ، در بهره‌گيرى از نعمتهاى الهى و مواهب طبيعى روش خاصى اتخاذ كردند و چنين وانمود مىكردند كه روش صحيح و راه دين همان است كه ايشان مىروند .
آنان مدعى بودند كه بطور مطلق و در هر شرايطى بايد از نعمتهاى دنيوى دورى جست . مؤمن واقعى كسى است كه از پوشيدن لباس خوب ، خوردن غذاى لذيذ و سكونت در خانهء وسيع اجتناب ورزد . « 2 »
طبعاً كسانى كه اين مواهب را مورد استفاده قرار مىدادند از سوى اين گروه به دنيا دوستى و خروج از مسير ايمان متهم شده مورد تحقير و ملامت قرار مىگرفتند .
امام صادق در برابر اين جريان انحرافى نيز موضع گرفت و ضمن تأكيد و توصيه بر تهذيب نفس وتوجه به معنويات و دل نبستن به دنيا و مظاهر آن ، رهبران اين گروه را افرادى « فاسد العقيده » و دشمن اهل بيت ( ع ) قلمداد كرد . به نقل امام عسكرى ( ع ) از امام صادق ( ع ) درباره ابو هاشم كوفى ( بنيانگذار فرقه صوفيّه ) سؤال شد . آن حضرت فرمود :
او مردى فاسد العقيده بود . او كسى بود كه مذهبى به نام تصوف اختراع كرد و آن را ، راه فرارى براى عقيده ناپاك خود قرار داد . « 3 »
يكى از ياران امام صادق ( ع ) به آن حضرت عرض كرد : در اين ايام گروهى پيدا شده‌اند به نام « صوفيّه » دربارهء آنان چه مىفرماييد ؟ امام ( ع ) فرمود :
ايشان دشمنان ما هستند ، كسانى كه به آنان تمايل پيدا كنند جزو ايشان خواهند بود
( 1 ) - به نوشته مقدس اردبيلى ( حديقة الشيعه ، ص 560 ) نخستين كسى كه به اين نام خوانده شد و بذر اين مسلك را در سرزمين‌اسلام پاشيد ابوهاشم كوفى بود .
( 2 ) - لازم به يادآورى است كه بطلان مذهب صوفيه از اين جهت است كه آنان بطور مطلق و به صورت يك وظيفه الزامى ، حكم به‌ترك لذّات و نعمتهاى دنيوى مىكردند ، و گر نه از ديدگاه اسلام ، گاهى ترك پاره‌اى از لذتها و نعمتهاى دنيوى براى خود سازى و يا همدردى با محرومان و نيز براى مقام رهبرى جامعهء اسلامى در هنگامى كه آن را در ظاهر نيز بر عهده دارد و عامّهء مردم در فقر و تنگدستى بسر مىبرند مانند پيامبر ( ص ) و امير مؤمنان ( ع ) لازم است ، ولى اين غير از تفكر صوفيه است .
( 3 ) - حديقة الشيعه ، ص 564 .