تاريخ زندگانى امام صادق (ع) (فارسى) — الصفحة ٠.٢٠٤
علوم ديگر
خلاصه
يكى از دستاوردهاى مهّم دانشگاه جعفرى تبيين فقه اسلامى به روش ناب محمدى است .
مقدمتاً بايد دانست كه تفاوت اساسى دستگاه خلافت در اسلام با دستگاههاى ديگر حكومت در اين است كه دستگاه خلافت در اسلام يك دستگاه سياسى - مذهبى است ؛ از اين رو خليفه علاوه بر سمت رهبرى سياسى ، متكفل امور دينى و مذهبى مردم نيز هست .
با توجه به اين جهت ، خلفاى اموى و عباسى كه از اسلام و حقايق آن بيگانه بودند ، سعىمىكردند اين كمبود را از طريق جذب رجال دينى وابسته به خود تأمين كنند تا بدان وسيله بتوانند هم مردم را فريب دهند و هم در مواقع لازم ، دستورهاى الهى را به اقتضاى مصالح حكومتى خود دگرگون سازند .
امام صادق ( ع ) با ايجاد دانشگاه جعفرى و تدريس و تبيين فقه به روشى غير از روش عالمان دربارى ، رو در روى دستگاه خلافت قرار گرفت و بدين وسيله تمام تشكيلات مذهبى و فقاهتى رسمى و رايج را كه در خدمت دربار بودند تخطئه كرد و تهى بودن دستگاه خلافت از اسلام و فقه اسلامى را به اثبات رسانيد .
در مكتب امام صادق ( ع ) بجز علوم ياد شده علوم ديگرى نيز آموخته مىشد كه از آن جمله مىتوان از علم اخلاق ، شيمى ، فيزيك ، طبّ ، جفر ، علم هيأت ، تاريخ و جغرافيا ، فلسفه و عرفان نام‌برد .
البته دانش پيشواى ششم فراتر از اين علوم بود و اينها در حقيقت شمه‌هايى از علوم خدادادى آن حضرت بود .
پرسش
1 - دستگاه خلافت اسلامى در دوران امامت امامان عليهم‌السلام چه تفاوت اساسى با ديگر دستگاههاى حكومتى داشت ؟
2 - وجود علما و فقهاى دربارى چه فوائدى براى دستگاه خلافت داشت ؟
3 - نقش امام صادق ( ع ) در تبيين فقه ناب محمدى را به اختصار بيان كنيد .
4 - آيا اختلاف ميان دو جريان فقه جعفرى و فقه حكومتى صرفاً يك اختلاف اعتقادى بود يا بار سياسى هم داشت ؟
5 - بجز علوم دينى چه علوم ديگرى در دانشگاه جعفرى تدريس مىشد ؟