تفسير تطبيقى (فارسى) — الصفحة ٣٠٠

4 . بررسى و نقد مناقشه‌ها و ترديدها

اين احاديث ناسازگار باشد در حالى كه در بيشتر كتابهاى تفسيرى اهل سنت ، مناقشه‌هاى متعدد در اين باره هست كه با موضع آنان درباره اين احاديث كاملا تهافت دارد ، مانند اين اشكالها كه مىگويند :

* « زكات » در اين آيه به معناى اصطلاح رايج فقهى است و بر صدقه مستحبى اطلاق نمىشود .

* « ركوع » در اين آيه به معناى هيئت خاص خم شدن در نماز نيست .

* توجه به سائل در نماز و اعطاى زكات به وى با توجه ويژه امام على عليه السّلام در حال نماز ، منافات دارد .

* واژگان اين آيه به صورت جمع آمده است . . . وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ و تطبيق آن بر يك فرد - امام على عليه السّلام - لااقل مجازگويى است و نياز به قرينه دارد .

اهل سنت خود بايد عهده‌دار پايان دادن به اين تهافت باشند آنان يا بايد به كلى از اين روايات چشم‌پوشند - كه امكان آن نيست - و يا با توجه به قرائن و شواهد متعدد از آيات ديگر قرآن ، آيات ولايت را به گونه‌اى معنا كنند كه با اين احاديث درباره شأن نزول اين آيات منافات نداشته باشد همان‌طوركه دانشمندان شيعى و جمعى از دانشمندان اهل سنت ( همان‌طور كه در ديدگاه گروه اول از ديدگاههاى اهل سنت خواهيد ديد ) مانند « جصاص » ( م / 370 ق . ) ، « الكيا الطبرى » ( م / 504 ق . ) و . . . چنين كرده‌اند .

دسته سوم : نقدها و مناقشه‌هاى اهل سنت بر ديدگاه خاص شيعه در تفسير آيات ولايت . پيش فرض اين دسته از شبهه‌ها نيز چشم‌پوشى از قرائن روشن در خود آيات ولايت و نيز نفى احاديث رسول خدا و ائمّه طاهرين عليهم السّلام در تفسير اين آيات - و يا لااقل ترديد در مداليل آنها - است .

بارزترين اين مناقشه‌ها عبارتند از :

* عدم استناد خود امام على عليه السّلام به اين آيات بر امامت خويش .

* عدم حصر در كلمه « إنّما » در آيه 55 .