تفسير النبي (ص) (فارسى) — الصفحة ١٤٦

جزء شانزدهم

وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى . « 1 »

و هر كس از ياد من رويگردان شود زندگى تنگى خواهد داشت و روز قيامت او را نابينا محشور مىكنيم .

مكان معيشة ضنك كجاست ؟ ابو هريره از حضرت صلى الله عليه و آله نقل نموده‌است كه قبر است . « 2 » ابوهريره با نقل روايت ديگرى از حضرت صلى الله عليه و آله ، همين نكته را مستدل نموده و مىگويد : مراد از معيشت ضنك ، عذاب قبر است ، چرا كه خداوند بعد از اين بخش از آيات مىفرمايد :

و لعذاب الآخرة اشد و ابقى

. اين عبارت اقتضاء مىكند كه معيشت ضنك ، عذاب قبر باشد . « 3 » در اينكه معيشت ضنك چيست ؟ باز هم ابوهريره از حضرت صلى الله عليه و آله آورده‌است كه :

المعيشة الضنك التى قال اللَّه تعالى انه ان يسلط عليه تسعة و تسعون حيّة تنهش لحمه حتى تقوم الساعة . « 4 »

معيشت ضنك اين است كه نود و نه مار بر او مسلط شده و گوشت او را تا روز قيامت بگزند .

فَاصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ غُرُوبِها وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرافَ النَّهارِ لَعَلَّكَ تَرْضى . « 5 »

( 1 ) - طه ، 124 . ( 2 ) - مجاهد ، ج 1 ، ص 404 ؛ فتح القدير ، ج 3 ، ص 392 ؛ درالمنثور ، ج 4 ، ص 311 ؛ ابن كثير ، ج 3 ، ص 177 . ( 3 ) - تبيان ، ج 7 ، ص 219 . ( 4 ) - درالمنثور ، ج 4 ، ص 311 . ( 5 ) - طه ، 130 .