هشام بن الحكم ، مدافع حريم ولايت ( فارسي ) — الصفحة ١٦٦

60 - ذكر طبقات شش گانه چشم وتوضيح آنها

2 - در حالي كه نبوده أم خود را آفريده باشم .

صورت أول باطل است ، چه بديهي است كه آفريدن چيزى كه هست ( موجود )

تحصيل حاصل ومحال است . صورت دوم نيز باطل است ، چه بديهي است كه

چيزى كه نيست ( معدوم ) نمىتواند چيزى را بيافريند .

ب - غير ، مرا آفريده باشد بنابر اين فرض ، آن غير اگر مانند خودم باشد

همين اشكال در أو وارد است . پس ناچار بايد صانع من موجودى باشد كه مانند

من نباشد يعنى واجب الوجود وقديم باشد وأو رب العالمين است .

( 2 )

رواياتى كه هشام بن الحكم در توحيد وساير صفات خدا

از معصوم نقل كرده است :

1 - " علامه مجلسي " در جلد دوم بحار الأنوار در باب توحيد از كتاب " احتجاج طبرسى "

روايتي از " هشام بن الحكم " آورده كه ما ترجمه آن را براي خوانندگان محترم ذكر مىكنيم

" زنديقى " از " امام صادق ( ع ) " سؤال كرد كه بچه دليل جايز نيست آفريننده

جهان بيش از يكى باشد ؟ !

" امام " در صورت تعدد مثلا اگر فرض كنى خداوند دو باشد بر حسب احتمالات

عقلي از سه صورت بيرون نيست :

يا هر دو قديم ونيرومندند يا يكى از آن دو نيرومند وديگرى ناتوان مىباشد .

يا هر دو ضعيف وناتوانند .

بنابر فرض أول چرا يكى از آن دو ديگرى را از بين نمىبرد تا خود مستقل ومتفرد

به ربوبيت گردد ؟ !

بنا بر فرض دوم : ناتوان شايسته خدائى نيست زيرا كه ناتوانى نقص است

وخدا فقط آن خداى نيرومند است .

بنا بر فرض سوم : يا هر دو از هر جهت متفقند ، يا از هر جهت مختلفت . ونظم

وترتيب اجزاء جهان از آفتاب وماه وروز وشب وهمكارى بين اجزاء مختلفه جهان

كاشف از تدبير واحد واراده واحد است واراده وتدبير واحد دليل بر وجود مدبر