هشام بن الحكم ، مدافع حريم ولايت ( فارسي ) — الصفحة ١٣٩
53 - نقل كلام فخر الاسلام از كتاب خلاصة الكلام براي توضيح عقيدهء مسيحيان
اين معنى به علم وحيات با اينكه قدرت وساير صفات وى نيز همين حكم را دارد
سازگار نيست . ودر اتحاد أقنوم علم با مسيح ، بيان فرق نصرانيان مختلف است ،
" ملكائيه " ( پيروان ملكا پادشاه روم ) گويند : أقنوم علم ، با جسد مسيح
متحد گشته وبا كسوت ناسوتى وى مانند آميخته شدن شراب با آب ، امتزاج يافته است .
" نسطورية " ( أصحاب نسطور حكيم كه در زمان مأمون ظهور كرده ومطابق
رأى خود در إنجيل تصرفاتى نموده است ) گويند : أقنوم علم مانند اشراق آفتاب بر
بلورى ، بر جسد مسيح تابيده است .
" يعقوبيه " ( پيروان يعقوب برزغانى راهب قسطنطنيه ) گويند : أقنوم علم
بعنوان انقلاب به گوشت وخون مسيح با وى طورى متحد شده كه خداوند مسيح شده است .
بعضي گفته‌اند : كه لاهوت به صورت ناسوت ظاهر شده چنان كه ملك به صورت بشر
ظهور مىكند .
وبعضي گفته‌اند : لاهوت با ناسوت مانند نفس وبدن تركيب يافته وجود
مسيح را تشكيل داده اند .
بعضي گفته‌اند : كه أقنوم ( كلمه ) گاهى وارد جسد مسيح مىشود واز أو
خرق عادات آشكار مىگردد ، گاه از أو مفارقت مىكند ، لذا مسيح آفات وآلام را
احساس مىنمايد به هر جهت تمام اين فرضيه‌ها را جمله ( وخلقه خلو منه ) ( مخلوق
خدا از أو خالى است ) ابطال مىكند .
چنان كه با اين بيان مقاله عيسويان باطل مىگردد ، همچنين مقاله بعضي از
غلات باطل مىشود . غلات مىگويند : ظهور روحاني در كسوت جسماني محال نيست .
بنابر اين مانعى ندارد كه خداوند به صورت بعضي از افراد كامل بشر جلوه كند
واولاى افراد بشر در اين جهت أمير المؤمنين وأولاد معصومين وى مىباشند : چه در
كمالات علمي وعملي بهترين مخلوقاتند ، ولذا از ايشان كارها ودانشهايى كه
از طاقت بشر خارج است آشكار مىشود . ونيز عقيدة بعضي از صوفيه با اين بيان
معصوم سازگار نيست چه بعضي از آنان مىگويند : سالك به مقامي مىرسد كه خداوند