تاريخ زندگانى امام حسن (ع) (فارسى) — الصفحة ٧٠

قرارداد صلح

2 - پس از معاويه ، حكومت متعلق به امام حسن ( ع ) است . « 1 »

و اگر براى او حادثه‌اى پيش آمد ، متعلق به امام حسين ( ع ) است . « 2 »

و معاويه حقّ ندارد كسى را به جانشينى خود انتخاب كند . « 3 »

3 - معاويه بايد ناسزا به اميرالمؤمنين على ( ع ) و لعنت بر او را در نمازها ترك كند . « 4 »

و على ( ع ) را جز به نيكى ياد ننمايد . « 5 »

4 - حسن‌بن‌على ، معاويه‌را ، « اميرالمؤمنين » نمىنامد ونزد اوشهادتى اقامه نخواهد كرد . « 6 »

5 - بيت المال كوفه كه موجودى آن پنج ميليون درهم است مستثنى است و تسليم معاويه نمىشود . بايد هرسال يك ميليون درهم در ميان بازماندگان شهدايى كه در كنار اميرالمؤمنين در جنگهاى جمل و صفّين كشته شده‌اند ، تقسيم كند و اينها همه بايد از محل خراج « دارابِجرد » « 7 »

ادا گردد . « 8 »

6 - مردم در هر گوشه از سرزمين خدا ( شام ، عراق ، يمن و حجاز ) بايد در امن و امان باشند .

اصحاب على ( ع ) در هرنقطه‌اى كه هستند در امن و امان باشند و كسى از شيعيان آن حضرت مورد آزار واقع نشود و ياران آن حضرت بر جان و مال وناموس و فرزندانشان بيمناك نباشند . به قصد جان حسن بن على و برادرش حسين و هيچ يك از اهل بيت رسول خدا ( ص ) توطئه‌اى چيده نشود و در هيچ يك از آفاق اسلام ، ارعاب و تهديدى نسبت به آنان انجام نگيرد . « 9 »

قرار داد صلح در ماه ربيع الاوّل ، سال 41 هجرى ، حدود شش ماه پس از خلافت آن حضرت به امضا رسيد . « 10 »

در بعضى از منابع ، متن جمله‌اى كه امام ( ع ) از معاويه تعّهد گرفته و در ذيل قرارداد


( 1 ) - تاريخ الخلفاء ، سيوطى ، ص 194 و البداية و النّهاية ، ابن كثير ، ج 8 ، ص 41 .

( 2 ) - عمدة الطّالب ، ص 52 .

( 3 ) - شرح نهج‌البلاغه ، ابن ابىالحديد ، ج 16 ، ص 22 و بحارالانوار ، ج 44 ، ص 65 .

( 4 ) - اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 57 .

( 5 ) - مقاتل الطالبيين ، ص 43 و شرح نهج‌البلاغه ، ابن‌ابى الحديد ، ج 16 ، ص 44 .

( 6 ) - بحارالانوار ، ج 44 ، ص 2 .

( 7 ) - دارابجرد يا دارابگرد همان داراب امروز است .

( 8 ) - علل الشرايع ، ص 212 .

( 9 ) - بحارالانوار ، ج 44 ، ص 65 .

( 10 ) - البداية و النّهاية ، ابن كثير ، ج 8 ، ص 19 .