تاريخ زندگانى امام حسن (ع) (فارسى) — الصفحة ٥٦
ديگر تلاشهاى معاويه
« سعيد بن قيس » تأكيد شده است . با اين كار ، فرماندهى از شكل انحصارى خارج شده به صورت شوراى سه نفره‌اى درآمد و اعضاى آن را لايق‌ترين افراد سپاه تشكيل مىدادند . « 1 »
ديگر تلاشهاى معاويه
ديگر تلاشهاى معاويه
الف - تلاش براى فريفتن ديگر فرماندهان
موفقّيت معاويه در نخستين نيرنگ خود ، سبب شد تا وى درصدد خريد ديگر فرماندهان سپاه عراق برآيد . در پى اين تصميم ، پيامى نيز براى « قيس » فرستاد و او را به سوى خود دعوت كرد .
« قيس » با تندى خواستهء او را ردّ كرد و در پاسخش نوشت :
« نه ، به خدا سوگند ، مرا جز در ميدان جنگ ديدار نخواهى كرد » . « 2 »
دو سپاه آماده جنگ شدند « قيس » موفّق شد نيروهاى شامى را شكست داده ، وادار به عقب نشينى كند .
ب - پخش دروغ و شايعه
در « مَسْكِن » ميان نيروهاى « عراق » شايع كردند كه « حسن بن على » با معاويه صلح كرده است ، شما بيهوده خود را به كشتن ندهيد . « 3 »
و نيز در « مداين » شايع كردند كه « قيس بن سعد » كشته شده است ، همگى فرار كنيد . « 4 »
ج - ارائه اسناد خيانت
معاويه تمامى نامه‌هايى را كه بزرگان و سران قبايل كوفه براى او فرستاده و طى آنها مراتب وفادارى و سرسپرده‌گى خود را به معاويه اعلام داشته بودند ، همراه هيأتى مركّب
( 1 ) - همان ، ص 108 - 111 .
( 2 ) - شرح نهج‌البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 16 ، ص 43 .
( 3 ) - شرح نهج‌البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 16 ، ص 42 .
( 4 ) - حياة الحيوان ، دميرى ، ج 1 ، ص 57 .