تاريخ زندگانى امام حسن (ع) (فارسى) — الصفحة ٤٠
در دوران زمامدارى پدر
نقش امام مجتبى ( ع ) در جنگ بدان حدّ بود كه معاويه به منظور ايجاد تفرقه در جبههء اميرمؤمنان ( ع ) و تضعيف آن ، « عبيداللّه‌بن‌عمر » را نزد امام حسن ( ع ) فرستاد و به او پيغام داد كه اگر اميرمؤمنان ( ع ) از زمامدارى بر كنار گردد او حاضر است زمامدارى امام مجتبى را بپذيرد .
امام مجتبى ( ع ) در پاسخ فرمود :
نه به خدا سوگند ، چنين كارى انجام‌پذير نيست .
سپس بر پيك معاويه پرخاش نمود و به انگيزه فاسد او از حضور در جبههء معاويه و مرگ زود رسش اشاره كرد . « 1 »
امام حسن ( ع ) در كنار ديگر سربازان دلاور و بلكه پيشاپيش آنان بر سپاه دشمن يورش مىبرد و به كام مرگ فرو مىرفت ؛ چنان‌كه وقتى امير مؤمنان ( ع ) جان فرزند خود را در خطر ديد نگران شد و با ناراحتى به ياران خود فرمود :
اين جوان را دريابيد واو را برگردانيد تا مرگش مرا درهم نكوبد . من در مرگ اين دو - حسن و حسين ( ع ) - بخل مىورزم ، مبادا با مرگ آنان نسل رسول خدا ( ص ) قطع گردد . « 2 »
در قتلگاه عمّار
هنگامى كه « عمّار ياسر » به دست « فِئِهء باغيه » يعنى سپاهيان معاويه به شهادت رسيد ، امام حسن ( ع ) در قتلگاه وى حضور يافت و آنچه از زبان پيامبر اسلام ( ص ) دربارهء اين فرماندهء دلاور شنيده بود براى سپاهيان بيان كرد . « 3 »
و نيز به نقل از جدّ بزرگوارش فرمود :
بهشت آرزوى ديدار سه نفر را دارد : على ( ( ع ) ) ، سلمان و عمّار . « 4 »
د - در برابر خوارج
با انتشار خبر دردناك خلع امام على ( ع ) از مقام خلافت به وسيلهء « ابو موسى اشعرى »
( 1 ) - ر . ك . اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 566 .
( 2 ) - نهج‌البلاغه ، فيض الاسلام ، خ 198 ، ص 660 .
( 3 ) - حياة الامام الحسن ( ع ) ، ج 1 ، ص 505 .
( 4 ) - وقعهء صفين ، جزء پنجم ، ص 323 .