تاريخ زندگانى امام كاظم (ع) (فارسى) — الصفحة ١٩٠

4 - فضل بن سليمان

وزارت خلع و روانه زندان ساخت . « 1 »

يعقوب مدت پانزده سال در زندان بود و در دوران خلافت هارون آزاد شد . « 2 »

در منابع تاريخى و رجالى از رابطهء يعقوب‌بن داوود با امام كاظم ( ع ) جز دو جمله‌اى كه شيخ صدوق ذكر كرده سخنى به ميان نيامده است . جملهء نخست وى اين است كه « يعقوب از جمله كسانى بود كه از موسىبن جعفر ( ع ) سعايت كردند و او با زيديّه هم‌عقيده بود . » جمله دوم - كه از ابراهيم بن ابىبلاد نقل مىكند - اين است كه وى قائل به امامت ( موسى بن جعفر ( ع ) ) بود . « 3 »

با توجه به اين نكته نمىتوان نفوذ وى را در دستگاه خلافت زير نظر پيشواى هفتم و به دستور آن حضرت دانست ؛ ليكن آنچه مهم و در خور تأمل است اصل نفوذيك فرد با تمايلات شيعى در دستگاه خلافت است و ما قصّهء آن را بدين جهت آورديم .

3 - محمد بن اسماعيل بن بزيع

محمّد از ياران مخلص موسىبن جعفر ( ع ) و از صالحان و رجال برجسته و ممتاز شيعه بود كه در زمينهء فقه كتابهايى نوشته است . وى از موالى و خدمتكاران منصور ، خليفه عباسى بود و در دوران عباسيان سمت وزارت داشت . « 4 »

امام رضا ( ع ) در ارتباط با او فرمود :

« خداوند بر در خانهء ستمگران كسانى را دارد كه . . . به وسيله آنان گرفتارى دوستانش را دفع و امور زندگى مسلمانان را صلاح مىكند . مؤمنان به هنگام گرفتارى به آنان پناهنده مىشوند و شيعيان ما به هنگام نياز ، به آنان روى مىآورند و خداوند به وسيله ايشان ترس و وحشت مؤمن از دستگاه ستمگران را به ايمنى تبديل مىكند . اينان مؤمنان راستين و امينان خدا در روى زمين هستند . . . . » « 5 »

4 - فضل بن سليمان

فضل از ياران موسىبن جعفر ( ع ) بود و كتابى داشت به نام « يوم و ليلة » . او در دولت

( 1 ) - ر . ك : الوزراء والكتاب ، ص 160 ؛ الفخرى ، ص 167 و كامل ، ابن اثير ، ج 6 ، ص 71 .

( 2 ) - الفرجج بعدالشدّة ، ج 2 ، ص 234 .

( 3 ) - عيون اخبار الرضا ( ع ) ، ج 1 ، ص 60 .

( 4 ) - رجال النجاشى ، ص 330 - 331 .

( 5 ) - همان ، ص 331 .