تاريخ زندگانى امام كاظم (ع) (فارسى) — الصفحة ١٥٦
2 - محمد بن حسن شيبانى
- كسى كه در مراسم حج احرام بسته ، آيا ( هنگام طى مسير ) زير سايه رفتن براى او جايز است ؟
- خير .
- آيا اگر مُحْرِم خيمه‌اى بر افرازد و ( به عنوان منزلگاه ) زير آن جاى گيرد جايز است ؟
- بلى .
- بين اين دو سايه چه تفاوتى است كه در اولى جايز نيست و در دومى رواست ؟ !
- در مسأله زنى كه عادت ماهيانه دارد ، آيا نمازهاى آن ايام را بايد قضا كند ؟
- نه .
- روزه‌اش را چطور ؟
- بايد قضا كند .
- ميان اين دو چه فرقى است كه در مورد اول ( نماز ) قضا ندارد ولى درمورد دوم ( روزه ) قضا دارد ؟
- دستور چنين آمده است .
- درمورد محرم نيز دستور چنين آمده است كه گفته شد .
ابو يوسف از پاسخ نقضى امام ( ع ) درمانده شد . مهدى به او رو كرد و گفت : كارى ازپيش نبردى و موفقيّتى كسب نكردى ! ابويوسف گفت : موسى بن جعفر با سنگ شكننده‌اى مرا خرد كرد و به دور افكند . « 1 »
2 - محمد بن حسن شيبانى
2 - محمد بن حسن شيبانى « 2 »
وى در مكّه و در حضور هارون الرشيد با امام ( ع ) مناظره كرد و از حضرتش پرسيد :
- آيا براى محرم رواست بر روى محمل خود ( به هنگام حركت ) سايه افكند ؟
- در حال اختيار جايز نيست .
- آيا براى وى جايز است در حال اختيار زير سايه بان حركت كند ؟
- بلى .
محمد بن حسن ( از اين پاسخ به ظاهر متناقض امام ( ع ) ) خنده تمسخرآميزى كرد .
امام ( ع ) فرمود : آيا از سنّت رسول خدا تعجب مىكنى و آن رابه استهزا مىگيرى ؟
( 1 ) - احتجاج ، طبرسى ، ج 2 ، ص 168 و عيون اخبار الرضا ( ع ) ، ج 1 ، ص 78 .
( 2 ) - وى از پيشوايان فقهى و اصولى اهل سنّت و از ناشران و مبلغان مذهب ابو حنيفه بود . از سوى هارون در « رقّه » به سمت قضاوت منصوب شد . سپس همراه خليفه رهسپار خراسان شد و در « رى » درگذشت . خطيب بغدادى او را پيشواى مردم « رى » لقب داده است . او كتابهاى زيادى در زمينهء فقه واصول بر جاى مانده است ( ر . ك : الاعلام ، ج 6 ، ص 80 ) .