تاريخ تشيع در ايران (فارسى) — الصفحة ٨٦
3 . حوزهء رى
احوال نزديك به 450 تن از مشاهير رجال اين شهر را آورده است كه دلالت بر عمق تشيع در اين شهر بعد از قم دارد . « 1 »
از قرن دوم تا قرن چهارم ، دستِ كم 88 تن از محدّثان و علماى امامى به نام « رازى » شناخته شده‌اند . در ميان صحابيان امامان ، علمايى از شهر رى به شرح زير به چشم مىخورند :
از صحابيان امام باقر ( ع ) ، يك نفر .
از صحابيان امام صادق ( ع ) ، ده نفر .
از صحابيان امام كاظم ( ع ) ، پنج نفر .
از صحابيان امام رضا ( ع ) ، يازده نفر .
از صحابيان امام جواد ( ع ) ، نُه نفر .
از صحابيان امام هادى ( ع ) ، ده نفر .
از صحابيان امام عسكرى ، شش نفر .
در مجموع ، شهر رى با حدود پنجاه صحابى ، بعد از شهر قم - كه حدود 140 صحابى داشته - بالاترين ارتباط و پيوند را با ائمه ( ع ) در سرزمين شرقى خلافت ، دارا بوده است . عبدالجليل رازى ، تعداد پانزده مدرسهء شيعى را در رى نام مىبرد كه نشان از فعاليت آموزشى علماى شيعى در قرن ششم در رى دارد . « 2 »
در حوزهء رى ، بر خلاف قم كه يكدست شيعى امامى بود ، مذاهب زيدى ، اسماعيلى و اهل سنت نيز وجود داشته است . زيديان و اسماعيليان بيشتر فعاليتهاى انقلابى داشته‌اند ، ولى مشى عالمان و فقيهان شيعه بر اين پايه استوار نبوده و قيام خاصى از اماميه مشاهده نشده است .
پرسش
1 . چرا اهالى رى در آغاز گرايشات غير شيعى داشتند ؟
2 . تغيير اساسى مذهب مردم رى از چه زمانى و به دست چه كسانى رخ داد ؟
3 . دربارهء عوامل گرايش مردم رى به تشيع توضيح دهيد .
4 . علويان از چه زمانى در رى و طبرستان مستقر شدند ؟
5 . صحابيان كدام‌يك از ائمه اطهار در رى مىزيسته‌اند و تعداد آنها چند نفر بود ؟
( 1 ) . دائرة المعارف تشيع ، ذيل عنوان « رى » .
( 2 ) . تاريخ تشيع ، ج 2 ، ص 325 - 326 .