تاريخ تشيع در ايران (فارسى) — الصفحة ١١٩
3 - 2 . معزّ الدوله احمد بن بويه ( مؤسّس حكومت آل‌بويه در عراق )
احمد از سوى برادرش على مأمور تصرف كرمان شد و آنجا را به تسخير خود درآورد . و سپس مأمور فتح عراق گرديد كه نخست شكست خورد و با نيروى كمكى كه از سوى برادرش على رسيد ، بار ديگر به بغداد حمله كرد و اين بار آن را فتح نمود ( يازدهم جمادى الاول 334 ) .
خليفه عباسى مستكفى ، چاره‌اى جز اظهار خشنودى نداشت و به او ، لقب « معزالدوله » و به على ، لقب « عماد الدوله » و به حسن ، لقب « ركن الدوله » داد . و سكّه به نام آنان ضرب شد و براى خليفه ، روزى پنج هزار درهم حقوق مقرّر كرد .
معزالدوله چنان بر امور خلافت مسلط شد كه مستكفى را عزل و المطيع را به خلافت رساند و پس از آن هيچ امر و نهى و خلافت و وزارتى براى مطيع نمانده بود . معز الدوله به سال 335 قمرى بر « ناصر الدولهء حمدانى » تاخت و توانست قلمرو حكومت آنها را به تصرف خود درآورد .
وى همچنين در سال 354 قمرى به عمان تاخت و امير آنجا را به اطاعت خود درآورد .
وى براى سركوبى عمران بن شاهين به واسط رفت كه در آنجا بيمار شد و براى معالجه به بغداد بازگشت ، و در سال 356 پس از 21 سال و يازده ماه حكومت ، در 53 سالگى درگذشت و در كاظمين دفن شد و پسرش عزالدوله بختيار ، جانشين او شد . حاكمان عراق پس از وى عبارتند از :
- عزّ الدوله ابومنصور بختيار بن معزّ الدوله .
- عضد الدوله فناخسرو بن ركن الدوله .
- شرف الدوله .
- صمصام الدوله .
- بهاء الدوله .
- سلطان الدوله .
- مشرف الدوله شاهنشاه ، ابوعلى حسن بن بهاء الدوله .
- جلال الدوله ابوطاهر بن بهاء الدوله .
- عماد الدين ابو كاليجار .
- الملك الرحيم ابونصر خسرو فيروز .
برخى از حاكمان آل بويه در عراق ، در ضمن حاكم فارس نيز بوده‌اند كه اسم آنها مشترك در هر دو جا آمد .
علاوه بر فارس ، رى و عراق شاخه كوچكى از آل بويه بر كرمان حكومت مىكردند كه بيش‌تر