پاسداران اسلام در دوران غيبت كبرى (فارسى) — الصفحة ٧٧
خدمات علمى و صفات اخلاقى
وسيله ، خدمت بزرگى به حوزه‌هاى علمى كرد . « 1 »
بطورى كه پس از وى تا كنون اين كتاب كه متن آن از شهيد اول است ، محور بحث و تدريس حوزه‌هاى علمى شيعه بوده‌است .
شهيد ثانى در مدت زعامت خود در « بعلبك » مرجع دانش پژوهان بود و تشنگان علم از راههاى دور و نزديك به محضر وى مىشتافتند . وى پس از خود ، دو هزار جلد كتاب به يادگار گذاشت كه دويست جلد آن به خط شريف خودش بود . « 2 »
بعضى از كتابهايى را كه وى به رشتهء تأليف درآورده عبارتند از : « رَوْضُ الْجَنان فى شَرح ارشاد الْاذْهان » ، « مَسالِكُ الْافْهام فى شَرْحِ شَرايِع الاسْلام » ، « مُنْيَةُ المريد فى آداب المفيد و المستفيد » و . . . . « 3 »
اين فقيه بزرگ انسانى زاهد و وارسته بود . شاگرد او « محمد بن على عودى » مىگويد : من شاهد بودم كه شهيد براى تأمين نياز خانواده‌اش ، شبها به بيابان مىرفت و هيزم جمع مىكرد . و نماز صبح را در مسجد مىخواند و چون بر كرسى تدريس مىنشست چون درياى خروشان بود و بحثهاى تازه‌اى را مطرح مىكرد كه تا آن روز سابقه نداشت ! « 4 »
شهيد ثانى همه كارهايش را خود انجام مىداد و پذيرايى از مهمانها و واردين را شخصاً به عهده مىگرفت در حالى كه غالباً در حال ترس بود . « 5 »
اين شهيد بزرگ به جهت موقعيت سياسى زمان ، مخصوصاً در اواخر دوران مرجعيت ، بيشتر اوقات در حالت تقيه و اختفا به سر مىبرد . اما با كمال اطمينان و روحيه‌اى قوى به كارهاى علمى مشغول بود و در راه پيشرفت مكتب شيعه و حفظ و استحكام پايه‌هاى آن تلاش مىكرد . « 6 »
( 1 ) - فوائد الرضويه ، ص 188 .
( 2 ) - همان .
( 3 ) - مجموعه تأليفات شهيد ثانى را 83 كتاب و رساله ثبت كرده‌اند ( ريحانة الادب ، ج 3 ، ص 282 - 283 )
( 4 ) - سفينة البحار ، ج 1 ، ص 724 .
( 5 ) - همان .
( 6 ) - ريحانة الادب ، ج 3 ، ص 283 .