تاريخ المدينة المنورة (تاريخ مدينه منوره) (فارسى) — الصفحة ١٦١
چاه‌هايى كه از آنها آب برمىداشتند
ابوهيثم بن تيهان آمد و از آب جاسوم ، چاه ابو هيثم نوشيد و در حياط او نماز گزارد . « 1 »
470 - گفت : از ابن ابى يحيى ، از طلحة بن خداش ، از عبدالرحمان و محمد پسران جابر ، از عبدالملك بن جابر بن عتيك و سعد بن معاذ براى ما نقل شده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله از چشمه‌اى كه در كنار غار بنى حرام است وضو ساخت . از يكى از بزرگانمان شنيدم كه مىگفت : پيامبر صلى الله عليه و آله به درون آن غار نيز رفت . « 2 »
471 - گفت : از ابن ابى يحيى : از حارث بن فضل براى ما نقل شده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله از « ذرع » چاه بنى خَطَمَه كه بر آستانه مسجد آنهاست وضو گرفت . « 3 »
472 - ابوغسان گفت : عبدالعزيز بن عمران ، از عبداللَّه بن حارث بن فضل همين خبر را برايم نقل كرد و افزود : و در مسجد آنان نماز گزارد .
473 - گفت : از ابن ابى يحيى ، از مردى از انصار براى ما نقل شد كه پيامبر صلى الله عليه و آله در « ذرع » ، چاه بنى خطمه آب دهان انداخت . « 4 »
474 - گفت : از ابن ابى يحيى ، از محمد بن حارثه انصارى ، از پدرش براى ما نقل شده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله چاه بنى اميه از انصار را « يَسِيره » ناميد ، بر سر اين چاه زانو زد ، از آن وضو ساخت و آب دهان در آن انداخت . « 5 »
475 - گفت : از ابن ابى يحيى ، از سعيد بن رقيش براى ما نقل شده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله از چاه اغرس وضو ساخت و باقيماندهء آب پس از وضو را در اين چاه ريخت . « 6 »
( 1 ) . مرسل و ضعيف است : زيد بن سعد همان همدانى است كه ابوحاتم در جرح و التعديل ( ج 3 ، ص 564 ) از او نام مىبرد اما هيچ جرح يا تعديلى در مورد او نمىآورد . اين حديث در وفاء الوفا ( ج 3 ، ص 959 ) نقل شده است .
( 2 ) . سند حديث حسن است .
( 3 ) . مرسل و ضعيف است ؛ نديدم دربارهء حارث بن فضل شرح حال نوشته باشند .
( 4 ) . سند حديث منقطع است .
( 5 ) . سند حديث ضعيف است . حديث در وفاء الوفا ( ج 3 ، ص 982 ) آمده و چنين افزوده شده است : يَسِيره از مادهء يسر به معنى آسانى و ضدّ عُسر است .
( 6 ) . سند حديث حسن است . اغرس و غرس درخت يا درختچه‌اى است كه در زمين نشانند . اين نام چاهى است در شرق مسجد قبا در فاصلهء نيم ميلى آن به سمت شمال . بنگريد به : وفاء الوفا ، ج 3 ، ص 977 .