تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — الصفحة ٨٦
4 . قهر طبيعت و بروز رخدادهاى غير منتظره
فراهم آمدن اين همه اموال و ثروت نزد وزرا ، منشيان و استانداران بطور قطع از راه مشروع و درآمد معقول و معمول نبود . استانداران به وزرا و منشيان رشوه مىدادند تا آنان را در پست خود ابقا كنند . اصولًا مناصب و پستها به افراد فروخته مىشد . خاقانىِ وزير ، پست استاندارى كوفه را در يك روز به نوزده نفر فروخت و از هر كدام رشوه گرفت . شاعرى در مقام هجو وى مىگويد :
وَزيرٌ لايَمُلُّ مِنَ الرَّقاعَةْ * يُوَلّى ثُمَّ يَعْزِلُ بَعْدَ ساعَةْ
وَ يُدْنى مَنْ تَعَجَّلَ مِنْهُ مالٌ * وَ يُبْعِدُ مَنْ تَوَسَّلَ بِالشَّفاعَةْ
اذا اهْلُ الرِّشا صاروُا الَيْهِ * فَاحْظَى الْقَوْمِ اوْفَرُهُمْ بِضاعَةْ « 1 »
- وزيرى كه از بىشرمى خسته نمىشود . استاندار تعيين مىكند و پس از ساعتى بر كنار مىسازد .
- هر كس را كه با پول بسوى وى بشتابد به خود نزديك و آن را كه به واسطه و سفارش به وى متوسّل شود از خود دور مىكند .
- در حالى كه صاحبان رشوه بسوى او مىروند ، كاميابترين فرد كسى است كه مال بيشتر داشته باشد .
گاهى مقدار رشوهء دريافتى بالغ بر دويست هزار دينار مىشد . « 2 »
بازار رشوه در ميان دولتمردان آن چنان گرم بود كه همگان بدان مبتلا بودند و آشكار - بدون آن كه از ناحيهء كسى مورد بازخواست قرار گيرند و يا حتّى آن را عملى انحرافى و ناروا بدانند - مرتكب آن مىشدند ، و اين خود دليل روشنى بر فساد دستگاه حكومت در بعد مالى و ادارى است .
4 . قهر طبيعت و بروز رخدادهاى غير منتظره
4 . قهر طبيعت و بروز رخدادهاى غير منتظره
( 1 ) - الفخرى ، ص 267 .
( 2 ) - همان ، ص 237 .