تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — الصفحة ١٦٢
سال تبعيد
درس شانزدهم : تبعيد به سامرّا
درس شانزدهم : تبعيد به سامرّا
سال تبعيد
سال تبعيد
در منابع تاريخى نسبت به سال تبعيد امام هادى عليه السلام به « سامرّا » اختلاف وجود دارد . از پارهاى از آنها استفاده مىشود كه زمان تبعيد ، سال 243 بوده است . « ابن صبّاغ » بر اين نظريه تصريح دارد . « 1 »
آنچه مىتوان به عنوان مؤيّد اين نظريّه ذكر كرد تاريخى است كه در بعضى از منابع در ذيل نامهء متوكّل به امام عليه السلام ثبت شده است . « 2 »
به احتمال قوى مستند « ابن صبّاغ » هم همين نامه است .
بنابر اين قول ، مدت اقامت امام عليه السلام در سامرّا تا زمان شهادتش حدود يازده سال خواهد بود ؛ آنگونه كه در همان منابع بدان اشاره شده است . « 3 »
ولى منابع بيشترى « 4 »
، مدت اقامت امام عليه السلام در سامرّا را بيست يا بيست و اندى سال نوشتهاند ، و با توجّه به اين كه زمان شهادت آن حضرت به اتفاق مورّخان ، سال 254 هجرى بوده است ، سال تبعيد 234 خواهد بود .
آنچه مىتوان در تقويت اين نقل آورد دو مطلب است :
1 . شيخ كلينى ، نامهء متوكّل به امام هادى عليه السلام را بدون ذكر تاريخ آورده است و تنها در سلسلهء سند نامه به تاريخ 243 به عنوان زمانى كه راوى ، نسخهاى از نامهء ياد شده را از « يحيى بن هرثمه » گرفته است ، اشاره كرده مىنويسد :
( 1 ) - الفصول المهمّة ، ص 283 .
( 2 ) - ر . ك : ارشاد ، ص 333 ؛ كشف الغمه ، ج 3 ، ص 172 ؛ الفصول المهمّة ، ص 280 .
( 3 ) - ر . ك : منابع ياد شده ، به ترتيب ، صفحات 334 ، 174 و 283 .
( 4 ) - ر . ك : تذكرة الخواص ، ص 322 ؛ تاريخ بغداد ، ج 12 ، ص 56 ؛ مناقب ، ج 4 ، ص 401 و بحارالانوار ، ج 50 ، ص 206 - 207 .