تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — الصفحة ١٥٦

ب : نگرشى بر فعّاليّتها و مبارزات امام عليه السلام در مدينه

- مردم مدينه مىگويند او مرده است .

- عرض كردم : من تازه او را ديده‌ام .

- مردم مدينه مىگويند كه او درگذشته است . ( وقتى امام عليه السلام فرمود : مردم مىگويند ، فهميدم كه مقصود از مردم خود آن حضرت است . )

- متوكّل در چه وضعى بود ؟

- وقتى من آمدم او در زندان و در بدترين وضع بود .

- او هم اكنون زمامدار است . « ابن زيّات » چه مىكرد ؟

- مردم فرمانبر او هستند ، و فرمان ، فرمان او است .

- اين مقام براى او شوم است و دچار نكبت خواهد شد .

امام لحظاتى سكوت كرد ، سپس فرمود : اى خيران ! ناگزير مقدّرات و دستورات الهى بايد اجرا شود . واثق مرد ، متوكّل بر جاى او نشست و ابن زيّات كشته شد .

- فدايت شوم ، چه زمان ؟

- شش روز پس از خروج تو از سامرّا . « 1 »

چند نكته :

* اين فراز تاريخى بيانگر نحوهء برخورد و تاكتيك امام عليه السلام در برابر جريانهاى سياسى روز است . سؤال حضرت از وضعيّت حكمران و وزير او و نيز خليفهء آينده ، آن هم از شخصى كه به مسائل سياسى آشنايى كامل داشته و با افراد مورد پرسش ارتباط نزديك دارد ، نشانگر اين است كه امام عليه السلام هر چند در مدينه و دور از پايتخت است ، ولى اوضاع و جريانات سياسى حكومت را كاملًا تحت‌نظر داشته از آخرين تحوّلات مطّلع است .

* امام هادى عليه السلام خبر مرگ واثق را در آغاز از زبان مردم مدينه نقل كرد تا جلو هر گونه خطر احتمالى را بگيرد ؛ ولى هنگامى كه در طرف ، آمادگى لازم را به وجود آورد و او


( 1 ) - اعلام الورى ، ص 341 ؛ ارشاد ، ص 329 .