تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — الصفحة ١١٨
مستعين
داشت و نسبت به خويشاوندانى كه پدر و نياكانش از ايشان بريده بودند ، صلهء رحم كرد .
ليكن بيش از شش ماه حكومت نكرد و در سال 248 هجرى در گذشت ؛ يا به نوشته بعضى مورّخان به دست سران ترك مسموم شد . « 1 »
مستعين
مستعين
پس از منتصر ، « مستعين » ، فرزند معتصم زمام امور حكومت را به دست گرفت . او در شهوترانى ، ميگسارى و حيف و ميل بيت‌المال دست كمى از پيشينيان خود نداشت ؛ از نظر سياسى نيز شايستهء امر حكومت نبود ؛ ولى بيم تركان از روى كار آمدن فرزندان متوكّل ، آنان را بر آن داشت تا با اشارهء « احمد بن خصيب » « 2 »
او را بر سر كار آورند . « 3 »
در دوران حكومت مستعين ، به سال 249 نبرد سنگينى بين مسلمانان و روميان درگرفت .
مسلمانان شكست سختى خوردند و تعداد زيادى از ايشان از جمله دو تن از فرماندهان زبدهء سپاه كشته شدند ، و روميان بر اموال و ناموس مرزنشينان مسلمان دست يافتند . « 4 »
اين شكست ذلّت‌بار و بىتفاوتى دستگاه خلافت نسبت به آن ، و نيز جنايات بىشمار تركها در حقّ مردم و تسلّط آنان بر سرنوشت كشور اسلامى ، مردم و حتّى نظاميان را به ستوه آورد . در بغداد و سامرّا دست به شورش زدند ؛ نيروهاى گارد نيز در پوشش اعتراض به كمبود ارزاق و كاهش حقوق ، به ايشان پيوستند ، و درهاى زندانها را بر روى زندانيان گشودند . « 5 »
مستعين از ترس به بغداد گريخت . در اين ميان گروهى از شورشيان ، « معتزّ » را از زندان آزاد كرده و با وى بيعت كردند . كار معتزّ بالا گرفت و سپاه عظيمى به جنگ مستعين فرستاد . بين آن دو جنگ سختى درگرفت و تعداد زيادى از نيروهاى دو طرف به قتل
( 1 ) - همان .
( 2 ) - وى از منشيان و متنفّذان دستگاه خلافت عبّاسى بود و در دوران منتصر پست وزارت را داشت .
( 3 ) - ر . ك : ماثر الانافة ، ج 1 ، ص 240 .
( 4 ) - ر . ك : كامل ، ج 7 ، ص 121 .
( 5 ) - همان .