تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — الصفحة ١١٣
معتصم
مىداشتند اموال فراوان و ثروت انبوهى در خزانهء معتصم فراهم آمد ؛ بگونه‌اى كه نوشته‌اند : معتصم وقتى مرد اموالى كه از او بر جاى ماند عبارت بود از : هشت هزار دينار ، هيجده ميليون درهم ، هشتاد هزار اسب ، هشتادهزار از ديگر چارپايان ، هشت هزار برده و هشت هزار كنيز . « 1 »
با اين حال هيچ يك از اين مناصب و مفاخر ، عطش او را بر طرف نكرد و جز و بال و پشيمانى حاصلى برايش نداشت . نوشته‌اند : معتصم در بستر مرگ همواره اين آيهء شريفه را مىخواند :
« . . . حَتّى اذا فَرِحُوا بِما اوُتوُا اخَذْناهُمْ بَغْتَةً فَاذاهُمْ مُبْلِسوُنَ . » « 2 »
. . . تا بدانچه به ايشان داده شده است خوشحال شدند ( و دل به آن بستند ) ؛ ناگهان آنها را گرفتيم . در اين هنگام همگى مأيوس شدند .
و مىافزود : اگر مىدانستم مرم اين همه كوتاه است اين اعمال ( و جنايات ) را مرتكب نمىشدم . « 3 »
وَ افْسَدْتُ دُنْياىَ وَ دينى سَفاهَةً * فَمَنْ ذَاالَّذى مِنّى بِمِصْرَعِهِ اشْقى ؟
فَيالَيْتَ شِعْرى بَعْدَ مَوْتى ما ارى * الى رَحْمَةِ الرَّحْمانِ امْ نارِهِ الْقى ؟ « 4 »
- دنيا و دينم را از روى سفاهت و نادانى تباه كردم ، پس چه كسى جايگاهى بدتر و شقىتر از من دارد ؟
- اى كاش مىدانستم بعد از مرگ چه سرنوشتى خواهم داشت : آيا رحمت پروردگار مهربان نصيبم مىشود يا به درون آتش ( خشم و غضب ) او افكنده خواهم شد ؟
مضمون آن گفته و اين شعر ، گوياى اين است كه معتصم با جناياتى كه انجام داده بود - كه به شهادت رساندن امام جواد عليه السلام يكى از آنها است - به روشنى جايگاه خود را در آتش
( 1 ) - الامام الجواد من المهد الى اللّحد ، ص 66 .
( 2 ) - انعام ( 6 ) ، آيهء 44 .
( 3 ) - البداية و النهاية ، ج 10 ، ص 309 .
( 4 ) - الامام الهادى من المهد الى اللّحد ، ص 29 .