تاريخ زندگانى امام هادى (ع) (فارسى) — الصفحة ١٠٥

4 . نهضت حسن بن زيد

- آيا پس از آن شهيد بزرگوارِ شما كه كنيه‌اش حسين بود باز هم ستارگان آسمان مىدرخشند ؟

- سيلاب اشك و گريه براى ما و بر ما ، نه براى او و بر او ، مىريزد .

- چگونه بگرييم براى كسى كه نزد پروردگار خويش رستگار گشته و در بهشت برين زندگى عالى و فراخى دارد .

- ما براى زدودن تاريكيها به او چشم اميد داشتيم ، و به وسيلهء افرادى مانند او اين چنين تاريكيهايى بر طرف مىگردد .

4 . نهضت حسن بن زيد

حسن بن زيد - كه از نوادگان پيشواى دوّم ، امام مجتبى عليه السلام است - در سال 250 در طبرستان قيام كرد . مردم « ديلم » ، « كُلار » ، « چالوس » و « رويان » با وى بيعت كردند و گروه زيادى از اطراف نيز با آگاهى از قيام « حسن بن زيد » به انقلابيّون پيوستند .

بين اين مبارز علوى و نيروهاى حكومتى جنگهاى زيادى صورت گرفت . سرانجام انقلابيّون موفّق شدند بر طبرستان استيلا پيدا كنند و اين نخستين نهضتى بود كه در اين برهه به پيروزى رسيد .

« حسن » در يك اقدام ديگر توانست سرزمين « رى » تا « همدان » را نيز از چنگال والى اين ناحيه « محمّد بن عبداللَّه بن طاهر » آزاد كند و « احمد بن عيسى » علوى را بر ولايت « رى » بگمارد . « احمد » پس از قتل « محمّد بن مكيال » ، فرماندهء اعزامى « محمّد بن عبداللَّه بن طاهر » ، در روز عيد قربان بر مردم نماز عيد گزارد و آنان را به « الرّضا من آل محمّد » فراخواند . « 1 »

نهضت « حسن بن زيد » نزديك بيست سال - يعنى تا سال 270 هجرى - به طول انجاميد و

( 1 ) - ر . ك : تاريخ طبرى ، ج 9 ، ص 271 - 276 ؛ كامل بن اثير ، ج 7 ، ص 130 - 134 .