پرتو ولايت (فارسى) — الصفحة ٥٩

لزوم عصمت براى امام

وجود عدالت ، موجب اطمينان به آنان مىگردد .

در پاسخ بايد گفت : عدالت به اين معناست كه شخص از روى عمد كج نمىرود و دروغ نمىگويد . دروغ دو قسم است :

كذب خبرى : دروغى كه گويندهء آن از خلاف واقع بودن سخنش خبر ندارد و گمان مىكند واقع را مىگويد . كذب خبرى گناه شمرده نمىشود .

كذب مخبرى : دروغى كه گويندهء آن مىداند سخنش خلاف واقع است . اين دروغ معصيت است و موجب فسق مىشود .

فقيه عادل از كذب مخبرى اجتناب مىكند ، اما اجتناب از كذب خبرى در اختيار او نيست . معصوم - كه مشمول عنايت پروردگار است - حتى مرتكب كذب خبرى هم نمىشود و هيچ اشتباهى از او سر نمىزند ؛ زيرا داراى بينش گسترده‌اى است كه همهء حقايق را مىبيند .

بنابراين ائمه عليهم السّلام داراى مقام قداستى مىباشند كه از هرگونه اشتباه و گناه مبرا هستند و به همين جهت دستورهاى آنان جاى چون‌وچرا ندارد ؛ ولى فقها چنين مقامى ندارند و مىتوان با بزرگ‌ترين فقيه نيز مناقشه كرد . يك فقيه هنگامى كه فتوا مىدهد ، احتمال اينكه نكته‌اى را ناديده گرفته باشد ، وجود دارد ؛ اما آنچه امام مىگويد ، عين واقع است و هيچ احتمال اشتباهى در آن وجود ندارد .

از امام رضا عليه السّلام روايت شده است : « هنگامى كه خداوند بنده‌اى را براى رسيدگى به امور مردم برمىگزيند ، سينه‌اش را فراخ مىكند و در قلبش چشمه‌سارهاى حكمت را به وديعت مىنهد و دانش را به او الهام مىكند تا اينكه پس از آن در پاسخ [ به پرسش‌ها ] نماند و هيچ‌گاه در تشخيص راه سرگردان نباشد . پس او معصوم ، مؤيّد ، موفق و استوار مىباشد . از هرگونه اشتباه و لغزشى در امان است .

خداوند اين عنايت را به او روا داشته است تا حجت او بر بندگانش باشد » « 1 » .

( 1 ) . كافى ، ج 1 ، ص 202 .