پرتو ولايت (فارسى) — الصفحة ١٣٩

نمونهء يك انسان هدايت شده

خود او بخواهد ، نمىتواند ايمان بياورد ؛ زيرا ارادهء خدا اين‌گونه بوده است .

پاسخ : درست است كه اين آيه مىگويد : « خداوند هركسى را بخواهد هدايت مىكند » ، اما پرسش اين است كه خدا چه كسانى را مىخواهد هدايت كند ؟ آيا دلخواهى است ؟ نه ، چرا كه ذيل همين آيه اشاره شده كه خداوند حكيم است :

وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ .

« عزيز » به معناى آن است كه هرچه بخواهد ، انجام مىدهد و هيچ قدرتى توانايى ايستادن در مقابل آن را ندارد ؛ اما اين قدرت خارق العاده با « حكمت » همراه است .

قدرت پروردگار در جايى به كار گرفته مىشود كه مقتضاى حكمت باشد ، نه اينكه همانند قدرت طاغوت‌ها ، دلخواهى باشد .

« قادر حكيم » بىجهت كسى را هدايت يا گمراه نمىكند ؛ ازاين‌رو عبارت‌هاى اين آيه بايد اين‌گونه ترجمه شود :

يهدي من يشاء : پروردگار كسى را كه مرحله‌هاى هدايت را به بهترين وجه پيموده باشد ، هدايت مىكند .

يضلّ من يشاء : كسى كه مرحله‌هاى هدايت را نپيموده است ، از فيوضات ، اشراقات و الهامات پروردگار محروم شده ، دچار گمراهى مىشود .

بنابراين مفهوم آيه اين است كه هركس مرحله‌هاى هدايت را به سلامت بگذراند مشمول توجه ويژه پروردگار مىشود و اگر نتواند از مرحله‌هاى هدايت بهره‌مند شود ، از اين توفيق الهى نيز بىبهره خواهد ماند .

نكته‌اى دربارهء « يضلّ » : معناى ابتدايى يضلّ ، « گمراه كردن » است ؛ اما هرجا خداوند « يضلّ » را به خودش نسبت مىدهد ، به معناى « يخذل » « 1 » مىباشد كه در زبان فارسى به معناى « رها مىكند » است .

پروردگار انسانى را كه شايستگى توفيق الهى را در خود ايجاد نكند ، گمراه نمىكند ؛ بلكه توجه ويژهء خود را مشمولش نمىكند و او را به حال خود رها مىكند .

( 1 ) . يخذله : يتركه و نفسه .