پرتو ولايت (فارسى) — الصفحة ١٢٩

شأن نزول و سبب نزول آيهء تطهير

اين مناسبت ممكن است دربارهء شخص يا حادثه‌اى يا دربارهء فرض احكام باشد ؛ مانند اينكه مىگويند : « فلان آيه دربارهء عصمت پيامبران يا عصمت ملائكه نازل شده است » .

سبب نزول : حادثه يا پيش‌آمدى است كه به دنبال آن ، يك يا چند آيه نازل شده است .

تفاوت شأن نزول با سبب نزول : شأن نزول اعم از سبب نزول است . حادثه‌اى ممكن است سبب نزول آيه‌اى شود ، اما هدف ( شأن نزول ) آن آيه چيز ديگرى باشد .

مثال : بين يهود و نصارى اختلاف پيش آمده بود كه ابراهيم عليه السّلام يهودى بود يا مسيحى ؟ آيه نازل شد كه حضرت ابراهيم عليه السّلام نه يهودى و نه مسيحى بلكه او حق‌گرايى فرمانبردار بود . « 1 » سبب نزول و شأن نزول اين آيه تفاوت دارد :

سبب نزول : اختلاف بين يهود و نصارى ؛

شأن نزول : حضرت ابراهيم عليه السّلام .

سبب نزول آيهء تطهير نيز با شأن نزول آن تفاوت دارد : شأن نزول آيهء تطهير ، پنج تن آل عبا عليهم السّلام هستند ؛ ولى سبب نزول آن ، ارائهء الگو به همسران پيامبر مىباشد .

ابن كثير در تفسيرش « 2 » مىگويد : « سخن كسانى كه با تمسك به سياق آيه مىگويند : " اين آيه دربارهء همسران پيامبر است " سخنى بىارزش است » . ابن كثير روايت عكرمه را نقل مىكند و مىگويد : « بر فرض اينكه عكرمه اين سخن را گفته باشد ، سخنش در برابر اين همه روايات ارزشى ندارد . البته اگر مقصود اين است كه همسران پيامبر سبب نزول اين آيه هستند ، اشكال ندارد ؛ به اين معنا كه آيه به

( 1 ) . ر . ك : آل عمران ، آيهء 67 . ( 2 ) . تفسير ابن كثير نزد اهل سنت از اعتبار بالايى برخوردار است . ابن كثير در تفسيرش بر روايت‌ها تكيه دارد و با دقت روايت‌هاى اسرائيلى را از ديگر روايت‌ها جدا كرده و نظر خود را گفته است . به همين دليل اين تفسير نزد ما نيز ارزش دارد .