تاريخ حرم ائمه بقيع (ع) و آثار ديگر در مدينه منوره (فارسى) — الصفحة ٩٢
كيفيّت گنبد و بارگاه ائمهء بقيع
« در روى قبرشان گنبدى است بلند و سر بفلك كشيده . »
6 - در قرن سيزدهم : سر ريچارد بورتون
( SIR RICHARD BURTON )
جهانگرد غربى كه در سال 1276 ه . ق . به مدينه مسافرت نموده در سياحتنامهء خود گنبد ائمهء بقيع را چنين توصيف مىكند :
« و هذه القبّة أكبر و أجمل جميعِ القبب الأخرى و تقع على يمين الداخل من باب المقبرة » . « 1 »
« اين قبّه كه در دست راست واردين به بقيع قرار گرفته است ، بزرگتر و زيباتر از همهء قبه‌ها است . »
7 - در قرن چهاردهم : على بن موسى كه يكى از نويسندگان ساكن مدينه است و كتابى دارد به نام « وصف المدينة المنوره » كه در سال 1303 ه . ق . تأليف نموده ، دربارهء بقيع و مقابر و گنبدهاى آن توضيحاتى دارد و راجع به قبهء ائمهء بقيع مىگويد :
« و قبّة آل‌البيت العظام و هي اكبر القبات » . « 2 »
8 - و بالأخره ابراهيم رفعت پاشا كه آخرين بار در سال 1325 ه . ق . و 19 سال قبل از تخريب حرم ائمهء بقيع سفر حج نموده است ، مىگويد :
« والعبّاس و الحسن بن عليّ و من ذكرناه معه تجمعهم قبّة واحدة هي اعلى القبات الّتي هنالك كقبّة ابراهيم و . . . » . « 3 »
و عباس و حسن بن على و سه تن ديگر كه قبلًا نام برديم ( ائمه سه‌گانه ) در زير يك قبه قرار گرفته‌اند كه بزرگتر از همهء قبه‌هاى موجود در بقيع ؛ مانند قبه ابراهيم و . . . مىباشد .
( 1 ) موسوعة العتبات المقدسه ، ج 3 ، ص 283
( 2 ) وصف المدينة المنوّره صفحه 10 . اين كتاب جزو مجموعه‌اى است به عنوان رسائل فى تاريخ المدينة كه در سال 1392 ه . از طرف منشورات داراليمامه رياض منتشر شده است .
( 3 ) مرآت الحرمين ، ج 1 ، ص 426