تاريخ حرم ائمه بقيع (ع) و آثار ديگر در مدينه منوره (فارسى) — الصفحة ٢٩٢
2 - 3 بقعه امام مالك و نافع
بقعهء امام مالك به قبل از قرن هفتم منتهى مىشود و كيفيت آن قبل از اين تاريخ معلوم نيست ولى ساختمان قبر منتسب به نافع در حدود قرن نهم هجرى بنا شده است و قبل از اين تاريخ از بقعهاى بنام وى سخن به ميان نيامده است .
ابن جبير ( متوفاى 614 ه . ق . ) مىگويد : « قبرمالك بنأنس الامام المدني رضى الله عنه و عليه قبة صغيرة مختصرة البناء » « 1 »
سمهودى ( متوفاى 911 ه . ق . ) هر دو بقعه را با اين بيان معرفى نموده است : « ومنها مشهد الامام ابي عبداللَّه مالك بن انس الاصبحي عليه قبّة صغيرة و الى جانبه في المشرق و الشام قبّة لطيفة ايضاً لم يتعرض لذكرها المطرى و من بعده ، فيحتمل أن تكون حادثة و يقال انّ بها نافعاً مولا ابن عمر » . « 2 »
صاحب عمدة الاخبار نيز يك قرن پس از سمهودى هر دو بقعه را مانند وى معرفى مىكند . « 3 »
در مرآت الحرمين مىگويد : « و قبّة الإمام أبي عبداللَّه مالك بن انَس الأصبحي امام دارالهجرة و قبّة نافع شيخ القراء » . « 4 »
نايب الصدر شيرازى مىگويد : دو قبهء وصل يكديگر ؛ يكى از مالك بن انس كه مذهب مالكى به او منسوب است و ديگرى از نافع كه از قراء معروف است . » « 5 »
در نقشههاى موجود ، از وضع فعلى بقيع كه ديگر چندان اثرى از قبور باقى نمانده است ، هر دو قبر در كنار هم قرار دارد و در كنار هم معرفى مىشود ؛ مثلًا سيد احمد آل ياسين نقشه فعلى بقيع را در كتاب خود آورده و چنين توضيح مىدهد : « قبر الإمام مالك ابن انس . . . و قبر نافع مولا عبداللَّه بن عمر شيخ القراء » . « 6 »
( 1 ) . رحله ابن جبير ، ص 144
( 2 ) . وفاء الوفا ، ج 3 ، ص 920
( 3 ) . عمدة الاخبار ، ص 156
( 4 ) . مرآت الحرمين ، ج 1 ، ص 426
( 5 ) . سفرنامهء نايب الصدر شيرازى ، ص 230
( 6 ) . تاريخ المعالم المدينة المنوره ، ص 245