تاريخ حرم ائمه بقيع (ع) و آثار ديگر در مدينه منوره (فارسى) — الصفحة ٢٨١
« بقيع العمه » نه « بقيع العمات ! »
قبر صفيه پس از قرن دهم داراى گنبد بوده است
قبر صفيه پس از قرن دهم داراى گنبد بوده است
به طورىكه پيش از اين تصريح سمهودى را ملاحظه كرديد تا زمان وى ؛ يعنى اوائل قرن‌دهم ، قبر صفيه‌گنبدى نداشته است ليكن از گفتار سيد اسماعيل مرندى برمىآيد كه در زمان‌او ؛ يعنىاواسط قرن سيزدهم ، اين‌قبر داراى گنبد بوده گرچه تاريخ دقيق بناى آن روشن نيست . و طبق گفتار رفعت پاشا ( كه نقل خواهيم نمود ) اين گنبد در آخرين سال زيارت او ( 1325 ه . ق . ) ويكصد و هفتاد و پنج سال پس از ديدار مرندى همچنان پابرجا بوده است .
« بقيع العمه » نه « بقيع العمات ! »
« بقيع العمه » نه « بقيع العمات ! »
سوّمين نكته اينكه در اين محل تنها يكى از عمه‌هاى رسول خدا صلى الله عليه و آله يعنى صفيه مدفون است و در منابع ياد شده نيز سخن از قبر صفيه بود و بس وبقيع العمات اصطلاحى است كه بعدها در افواه مردم رايج شده و شايد علّت آن ، دفن شدن فرد ديگرى در كنار قبر صفيه بوده و اين تعدد ، اين توهم را به وجود آورده است كه آن دو قبر متعلق به دو عمهء پيامبر صلى الله عليه و آله صفيه و عاتكه مىباشد ليكن همانگونه كه ملاحظه فرموديد تا نيمهء قرن سيزدهم ، هيچ يك از نويسندگان ، نه از عاتكه ياد كرده‌اند و نه تعبير بقيع العمات را آورده‌اند و اين خود حاكى از آنست كه قبر دوّم متعلق به هر كسى كه باشد ، پس از اين تاريخ به وجود آمده و به تدريج در السنه و زبان مردم به « بقيع العمات » معروف گشته است و با گذشت زمان به بعضى از كتابها و سفرنامه‌ها ، كه جديداً نوشته شده ، راه يافته است . در صورتى كه هيچ منبع تاريخى و مبناى صحيح علمى ندارد ؛ مثلًا رفعت پاشا ( 1325 ه . ق . ) در معرفى گنبدهاى بقيع و اطراف آن ، مىگويد :
« والّتي على يمين البرجين لعاتكة وصفية عمّتي الرسول صلى الله عليه و آله » . « 1 »
( 1 ) مرآت الحرمين ، ج 1 ، ص 426