تاريخ تحليلى پيشوايان (ع) (فارسى) — الصفحة ٢٦١
نايبان حضرت مهدى ( عج )
حضرت حجت تصريح كرد و فرمود : « گواه باشيد كه عثمان بن سعيد عمرى وكيل من و پسرش محمّد ، وكيل فرزندم مهدى شما است . » « 1 »
علاوه بر اين عثمان بن سعيد پيش از درگذشتش ، وى را از سوى امام زمان ( عج ) به جانشينى خود و نيابت خاص آن حضرت منصوب كرد . « 2 »
محمد علاوه بر انجام وظايف مهم سفارت ، كتاب‌هايى نيز در موضوع فقه تدوين كرد و در آن‌ها ، احاديثى را كه از امام عسكرى و امام زمان عليهما السلام و نيز رواياتى را كه از پدرش به نقل از عسكريين عليهما السلام شنيده بود گرد آورد . « 3 »
دومين سفير امام به درجه‌اى از كمال و بندگى رسيده بود كه - با رهنمود مولايش - زمان مرگ خود را مىدانست و پيش از فرا رسيدن موعد آن ، خود را آماده كرده بود و سرانجام در جمادىالاولى ، سال 304 يا 305 هجرى به ديدار محبوب شتافت . « 4 »
ج - حسين بن روح : او جزو ده نفر شيعيانى بود كه در بغداد به‌عنوان كارگزار محمد بن عثمان به جمع‌آورى وجوه شرعى و رسيدگى به امور مردم اشتغال داشتند .
محمد بن عثمان در دو سال آخر زندگى كه پير و ناتوان شده بود ، بيشتر مسؤوليت‌هاى خود را به حسين بن روح واگذار كرده بود . وى در جمع زبدگان شيعه گفت : « چنانچه براى من پيشامدى رخ دهد ، امر نيابت برعهده ابوالقاسم ، حسين بن روح نوبختى است . من مأمورم او را پس از خود بر جايگاه خويش بگذارم . در امور خود به او رجوع كنيد . » « 5 »
حسين مدت 21 سال عهده‌دار منصب سفارت بود و سرانجام در شعبان ، سال 326 هجرى درگذشت . « 6 »
( 1 ) - همان ، ص 218 .
( 2 ) - الغيبه ، ص 218 .
( 3 ) - همان ، ص 221 .
( 4 ) - همان ، ص 223 .
( 5 ) - همان ، ص 226 .
( 6 ) - الغيبه ، ص 238 .